ભારતીય લિકર કંપનીઓ હવે જિન, ટેકીલા અને સિંગલ મોલ્ટ જેવા પ્રીમિયમ સ્પિરિટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે જેથી નફાનું પ્રમાણ વધારી શકાય. જોકે, ગ્રાહકોની ભાવસંવેદનશીલતા અને રાજ્યવાર એક્સાઈઝ નિયમો આ ક્ષેત્ર માટે મોટો પડકાર છે.
પ્રીમિયમ તરફનો બદલાવ
ભારતીય સ્પિરિટ્સ ઉદ્યોગમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. કંપનીઓ હવે વોલ્યુમ-આધારિત મોડેલને બદલે પ્રીમિયમ અને ક્રાફ્ટ સ્પિરિટ્સ પર વધુ ભાર આપી રહી છે. જોકે માસ-માર્કેટમાં IMFL નો દબદબો છે, પરંતુ પ્રીમિયમ કેટેગરી ગ્રાહકોની બદલાતી પસંદગીને કારણે ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.
Tilaknagar Industries પોતાની 'House of TI' ડિવિઝન હેઠળ પોર્ટફોલિયોને ડાયવર્સિફાય કરી રહી છે, જ્યારે United Spirits Ltd (Diageo) તેના 'Godawan' સિંગલ મોલ્ટ જેવી પ્રીમિયમ બ્રાન્ડ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. કંપનીઓ હવે 50ml જેવી નાની બોટલ્સ લોન્ચ કરીને ગ્રાહકોને આકર્ષી રહી છે, જેથી મોંઘા પ્રોડક્ટ્સ અજમાવવામાં ગ્રાહકોને આર્થિક ભાર ન લાગે.
નિયમનકારી અવરોધો અને ચેલેન્જ
ભારતીય દારૂનું બજાર રાજ્યો પ્રમાણે વહેંચાયેલું છે. દરેક રાજ્યના અલગ એક્સાઈઝ ડ્યુટી અને લાયસન્સ નિયમો હોવાથી સપ્લાય ચેઈન જાળવવી ખૂબ જ જટિલ છે. જિન જેવા સેગમેન્ટમાં 2.2 મિલિયન કેસ જેટલું માર્કેટ છે, જે વોડકાના 14 મિલિયન કેસની સરખામણીએ નાનું છે, પરંતુ તેમાં ગ્રોથની તકો ઘણી વધારે છે.
રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામો પર નજર રાખવી જોઈએ, ખાસ કરીને ઓપરેટિંગ માર્જિન અને માર્કેટિંગ પાછળ થતા ખર્ચ પર. Extra Neutral Alcohol (ENA) ના ભાવ અને રાજ્ય સરકારોની બદલાતી એક્સાઈઝ પોલિસી આ કંપનીઓના ભવિષ્યના નફાને સીધી અસર કરી શકે છે.