દેશની પોલ્ટ્રી રિટેલ કંપનીઓ હાલમાં ગંભીર માર્જિન દબાણનો સામનો કરી રહી છે. મકાઈના ભાવ જે પોલ્ટ્રી ફીડનો મુખ્ય ઘટક છે, તે વધીને **₹27-28 પ્રતિ કિલો** સુધી પહોંચી ગયા છે. ઇથેનોલની માંગ અને ચોમાસાની ખાધને કારણે વધેલા આ ઇનપુટ ખર્ચથી તહેવારોની સિઝન પહેલા નફાકારકતા સામે પડકાર સર્જાયો છે.
ભારતીય પોલ્ટ્રી ઉદ્યોગ હાલમાં ઉત્પાદન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો જોઈ રહ્યો છે. બ્રોઇલર ફીડમાં મકાઈનો હિસ્સો 60% થી 70% જેટલો હોય છે, જે કુલ ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ફાળો આપે છે. 2019માં મકાઈના ભાવ ₹12-14 ની રેન્જમાં હતા, જે હવે વધીને ₹27-28 પ્રતિ કિલો પર પહોંચ્યા છે.
આ તેજીનું કારણ શું?
આ મોંઘવારી પાછળ બે મુખ્ય કારણો છે: સરકારનો ઇથેનોલ-બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ અને 2026ના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસામાં 13% ની ખાધ. ઇથેનોલ પ્રોગ્રામને લીધે મકાઈની માંગ વધી છે, જેનાથી ફીડ સેક્ટરમાં સપ્લાય ઘટી છે. સાથે જ, નબળા ચોમાસાને કારણે પાકની ઉપજ ઘટી છે અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે.
રિટેલ માર્કેટ પર અસર
આ સમસ્યાની અસર કંપનીઓના બેલેન્સ શીટ પર દેખાવા લાગી છે. ઉદાહરણ તરીકે, Zappfresh બ્રાન્ડ ચલાવતી DSM Fresh Foods ના પ્રોક્યોરમેન્ટ ખર્ચમાં 10% નો વધારો થયો છે. ગ્રાહકોમાં વધતી કિંમતોને લઈને રહેલી સંવેદનશીલતાને કારણે કંપની સંપૂર્ણ ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખી શકી નથી, પરિણામે તેના ગ્રોસ માર્જિનમાં 5% નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
કંપનીઓની રણનીતિ
હવે Nandu’s જેવી કંપનીઓ સપ્લાય ચેઈન આંચકાઓથી બચવા માટે ગ્રેઈન ઇન્વેન્ટરી વધારી રહી છે. જોકે, આ માટે વધારે રોકડ પ્રવાહની જરૂર પડે છે. હવે જ્યારે માંસના વપરાશ માટેની સૌથી મજબૂત ગણાતી 3 થી 6 મહિનાની સિઝન શરૂ થઈ રહી છે, ત્યારે કંપનીઓ ફીડ ખર્ચ અને રિટેલ કિંમતો વચ્ચે કેવી રીતે સંતુલન જાળવે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.