ભારતીય ગ્રાહકો હવે તહેવારોમાં વધુ પડતી ખરીદી કરવાને બદલે 'વેલ્યુ-ફોકસ' એપ્રોચ અપનાવી રહ્યા છે. ગોલ્ડ એક્સચેન્જ અને સરળ EMI સ્કીમ્સ દ્વારા ડિમાન્ડ જળવાઈ રહી છે, પરંતુ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે.
ભારતીય તહેવારોની સિઝનમાં ગ્રાહકોના ખર્ચ કરવાની રીતમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકો હવે આડેધડ ખર્ચ કરવાને બદલે ખૂબ જ સમજી-વિચારીને 'વેલ્યુ ફોર મની' પ્રોડક્ટ્સ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ ટ્રેન્ડ જ્વેલરીથી લઈને FMCG સુધીના દરેક સેક્ટરમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે.
સોનાની ખરીદીમાં એક્સચેન્જ મોડલનો દબદબો
સોનાના ભાવ હાલમાં રેકોર્ડ સ્તરે છે, જેના કારણે ગ્રાહકો નવી ખરીદી માટે સીધા રોકડ ચૂકવવાને બદલે જૂના સોનાના એક્સચેન્જ (Exchange) પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યા છે. મોટાભાગના રિટેલર્સના વેચાણમાં આ પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન્સનો હિસ્સો નોંધપાત્ર વધ્યો છે. જ્વેલરી કંપનીઓ માટે આવક તો જળવાઈ રહે છે, પરંતુ પ્રતિ ગ્રાહક વેચાતા શુદ્ધ સોનાના જથ્થામાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર કંપનીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિન પર પડી શકે છે.
FMCG સેક્ટરમાં નાની પેકેજિંગની વ્યૂહરચના
ખાદ્ય પદાર્થો અને ગિફ્ટિંગ સેક્ટરમાં કંપનીઓ હવે ગ્રાહકોના બજેટને ધ્યાનમાં રાખીને નાના અને મોડ્યુલર પેક સાઈઝ પર ધ્યાન આપી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રોડક્ટના ભાવને ગ્રાહકોની પહોંચમાં રાખવાનો છે. જોકે, પેકેજિંગ અને સપ્લાય ચેઈનનો ખર્ચ વધવાથી કંપનીઓના નફાનું પ્રમાણ જાળવી રાખવું એ એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે.
EMI સ્કીમ્સનો વધતો સહારો
ઘરગથ્થુ ઉપકરણો અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવી મોટી ખરીદી માટે ગ્રાહકો હવે બેંકો અને NBFC દ્વારા આપવામાં આવતી સરળ EMI સ્કીમ્સ પર નિર્ભર છે. આ ક્રેડિટ-લેડ ગ્રોથ માંગને ટકાવી રાખવામાં તો મદદરૂપ થાય છે, પરંતુ લાંબા ગાળે ગ્રાહકોની ચુકવણી ક્ષમતા પર પણ નજર રાખવી જરૂરી છે.
હવે આગામી લગ્નની સિઝન રિટેલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે અગ્નિપરીક્ષા સમાન રહેશે. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટર રિઝલ્ટમાં કંપનીઓના માર્જિન પરના દબાણ અને ઇનપુટ કોસ્ટ મેનેજમેન્ટની ખાસ નોંધ લેવી જોઈએ.