ભારતીય ઘરોમાં FMCG વસ્તુઓ પાછળના ખર્ચમાં વાર્ષિક **10%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે, ભલે લોકો દુકાને જવાનું ઓછું કરી રહ્યા હોય. ગ્રાહકો હવે વધુ પ્રીમિયમ અને મોટી સાઈઝની ખરીદી તરફ વળ્યા છે, જે કંપનીઓની બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજીમાં મોટા બદલાવ લાવી રહ્યા છે.
ગ્રાહકોની ખરીદવાની બદલાતી રીત
ભારતીય ગ્રાહકોની દૈનિક જરૂરિયાતોની ખરીદી કરવાની પદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં FMCG સેક્ટરમાં કુલ ખર્ચમાં 10% નો વધારો થયો હોવા છતાં, ગ્રાહકો દુકાને જવાની આવૃત્તિ (Shopping frequency) ઘટાડી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે ગ્રાહકો ખરીદી ઓછી નથી કરી રહ્યા, પરંતુ તેઓ હવે વધુ સિલેક્ટિવ અને એકસાથે જથ્થાબંધ ખરીદી કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
'પ્રીમિયમ' પ્રોડક્ટ્સનો જમાનો
આ વર્તણૂકને 'પ્રીમિયમસાઇઝેશન' (Premiumization) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. લોકો હવે સસ્તા કે નાના સેચેટ્સને બદલે મોટી બોટલ કે પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સ પસંદ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને પર્સનલ કેર અને સ્નેક્સ સેગમેન્ટમાં આ બદલાવ ખૂબ જ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે, જ્યાં ગ્રાહકો વેલ્યુ-બેઝ્ડ પ્રોડક્ટ્સ કરતા ગુણવત્તાયુક્ત વસ્તુઓને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
પરંપરાગત રીતે, FMCG કંપનીઓ માટે તેમની ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક સૌથી મોટી તાકાત હતી. પરંતુ હવે જ્યારે ગ્રાહકો સ્ટોર પર ઓછા જાય છે, ત્યારે કંપનીઓએ ડિજિટલ, ઈ-કોમર્સ અને ક્વિક-કોમર્સ ચેનલો પર વધુ ધ્યાન આપવું પડશે.
જોકે, 10% ની વૃદ્ધિ સકારાત્મક છે, પરંતુ કંપનીઓ સામે માર્જિનનું દબાણ અને વધતા ઈનપુટ ખર્ચ જેવા પડકારો પણ છે. હવે બજારમાં એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે કઈ કંપનીઓ પોતાની પ્રોડક્ટ મિક્સને બદલીને ગ્રાહકોનો 'શેર ઓફ બાસ્કેટ' જાળવી રાખે છે.