ભારતની દિગ્ગજ હોસ્પિટાલિટી કંપનીઓ જેવી કે IHCL, ITC અને Radisson હવે દેશના ધાર્મિક પ્રવાસન સ્થળોએ ઝડપથી પગપેસારો કરી રહી છે. આ વ્યૂહરચના પાછળનો મુખ્ય હેતુ લાંબા ગાળાની બ્રાન્ડ વેલ્યુ બનાવવાનો છે, જોકે ઈન્વેસ્ટર્સે ઓપરેશનલ રિસ્ક અને માર્જિન પરના દબાણ અંગે સાવધ રહેવું જોઈએ.
ભારતમાં હોસ્પિટાલિટી સેક્ટર હવે બદલાઈ રહ્યું છે. IHCL, ITC, Radisson અને Wyndham જેવી મોટી કંપનીઓ હવે અયોધ્યા, વારાણસી અને તિરુપતિ જેવા ધાર્મિક કેન્દ્રોમાં પોતાની હોટલો ખોલી રહી છે. આ કંપનીઓ હવે મેટ્રો સિટીઝના મોંઘા પ્રોજેક્ટ્સને બદલે ધાર્મિક સ્થળો પર ફૂટફોલ (ગ્રાહકોની ભીડ) વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
કેમ બદલાયો ફોકસ?
ભારતમાં કુલ ડોમેસ્ટિક ટૂરિઝમના આશરે 50% હિસ્સો ધાર્મિક યાત્રાનો છે. આ હાઈ-ટ્રાફિક ઝોનમાં હાજરી નોંધાવવાથી કંપનીઓ પોતાની લોયલ્ટી પ્રોગ્રામ્સ અને સર્વિસ સ્ટાન્ડર્ડ્સને નવા વર્ગના ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડી શકે છે, જે ભવિષ્યમાં તેમના માટે અન્ય સ્થળોએ પણ બિઝનેસ વધારી શકે છે.
'એસેટ-લાઈટ' મોડેલની રમત
આ કંપનીઓ હવે જમીન ખરીદવાને બદલે 'એસેટ-લાઈટ' મોડેલ પર ચાલી રહી છે. તેઓ સ્થાનિક પ્રોપર્ટી માલિકો સાથે મેનેજમેન્ટ કોન્ટ્રાક્ટ કરે છે, જેથી કંપની પર મોટું દેવું (Debt) ન આવે અને મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure) પણ ઘટે. જોકે, ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોમાં બ્રાન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ જાળવી રાખવું એ એક મોટો પડકાર છે.
માર્જિન પર દબાણનું જોખમ
ધાર્મિક સ્થળોએ રૂમનું ભાડું સામાન્ય રીતે મેટ્રો સિટી કરતા ઓછું હોય છે, જે પ્રોફિટ માર્જિન ઘટાડી શકે છે. આ ખાધ ભરવા માટે હોટલો હવે વેડિંગ ઈવેન્ટ્સ અને બિઝનેસ મીટિંગ્સ જેવી સેકન્ડરી રેવન્યુ પર ધ્યાન આપી રહી છે. ઈન્વેસ્ટર્સે ખાસ કરીને એ જોવું જોઈએ કે શું આ કંપનીઓ ઓછા ભાવમાં પણ નફો જાળવી રાખવામાં સફળ રહે છે કે નહીં.