Whey પ્રોટીનના વધતા ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે Hindustan Unilever જેવી દિગ્ગજ FMCG કંપનીઓ હવે ફર્મેન્ટેડ યીસ્ટ પ્રોટીન તરફ વળી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાનો ઉદ્દેશ્ય સસ્તા ઉત્પાદન અને વધુ સારી પાચનક્ષમતા દ્વારા માસ માર્કેટ સુધી પહોંચવાનો છે.
ભારતીય ફૂડ અને ન્યુટ્રિશન બ્રાન્ડ્સ હવે પરંપરાગત Whey પ્રોટીનથી દૂર થઈ રહી છે, કારણ કે છેલ્લા બે વર્ષમાં તેના કાચા માલના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થયો છે. Hindustan Unilever (HUL) ની સાથે Cosmix અને The Good Bug જેવી બ્રાન્ડ્સ હવે ખર્ચ ઘટાડવા અને સામાન્ય લોકો સુધી પોતાની પહોંચ વધારવા માટે ફર્મેન્ટેડ યીસ્ટ પ્રોટીનનો ઉપયોગ વધારી રહી છે.
આયાત પર નિર્ભરતા અને માર્જિનનું દબાણ
ભારત તેની જરૂરિયાતના 80% થી 85% Whey પ્રોટીનની આયાત કરે છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ભારતીય ડેરી ઉદ્યોગનું માળખું દૂધ ઉત્પાદન પર આધારિત છે, જ્યારે ચીઝ (જે Whey નો મુખ્ય સ્ત્રોત છે) નું ઉત્પાદન ઓછું છે. આથી, ગ્લોબલ માર્કેટમાં જ્યારે પણ ભાવ વધે છે, ત્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદકોના માર્જિન પર મોટું દબાણ આવે છે.
ભાવમાં મોટો તફાવત
યીસ્ટ પ્રોટીનનો કાચો માલ અંદાજે ₹700 થી ₹800 પ્રતિ કિલો પડે છે, જ્યારે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા Whey પ્રોટીનની કિંમત ₹2,300 પ્રતિ કિલો થી વધુ હોય છે. આ ભાવ તફાવતને કારણે કંપનીઓ કાં તો પ્રોફિટ માર્જિન વધારી શકે છે અથવા એવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે જેઓ અત્યાર સુધી પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટ્સ ખરીદતા નહોતા.
ગ્રાહકો માટે ફાયદા
ઘણા ભારતીયોમાં લેક્ટોઝ ઇન્ટોલરન્સ (Lactose Intolerance) ની સમસ્યા જોવા મળે છે, જેના કારણે Whey પ્રોટીન પચાવવામાં તકલીફ પડે છે. યીસ્ટ પ્રોટીન આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવે છે. HUL તેના પ્રખ્યાત 'Horlicks' બ્રાન્ડ દ્વારા આ પ્રોટીનને રોજિંદા આહારનો હિસ્સો બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ મોડેલની સફળતા ગ્રાહકોની સ્વીકૃતિ પર નિર્ભર છે. ઘણા લોકો હજુ પણ Whey ને જ ગોલ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ માને છે. વળી, યીસ્ટ પ્રોટીનનું સ્થાનિક ઉત્પાદન હજુ શરૂઆતના તબક્કે છે, તેથી સપ્લાય ચેઈન અને ક્વોલિટી કંટ્રોલ પર ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય રહેશે.