આ વખતે દિવાળીમાં ડ્રાય ફ્રૂટના આસમાને પહોંચેલા ભાવને કારણે ગિફ્ટિંગ માર્કેટમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. મોંઘા પિસ્તા અને બદામને બદલે હવે હેમ્પરમાં બીજ (seeds) નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે, છતાં ડ્રાય ફ્રૂટના ભાવ **25% થી 40%** સુધી વધી ગયા છે.
દિવાળીની ગિફ્ટિંગ સીઝન દરમિયાન ભારતીય બજારમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. કાચા માલના ભાવમાં આવેલા અચાનક ઉછાળાને કારણે રિટેલર્સ અને ઉત્પાદકોએ પોતાના ગિફ્ટ હેમ્પર્સમાં ફેરફાર કરવા પડ્યા છે, જેથી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પ્રોડક્ટ્સ અફોર્ડેબલ રહી શકે.
સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યા બની કારણ
આ ભાવ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યાઓ જવાબદાર છે. કેલિફોર્નિયામાં પિસ્તાના પાકમાં થયેલો 60% જેટલો ઘટાડો અને પશ્ચિમ એશિયામાં લોજિસ્ટિક્સમાં આવતી અડચણોને કારણે ફ્રેટ ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે. વધુમાં, ડોલર સામે રૂપિયામાં આવેલી નબળાઈને લીધે ડ્રાય ફ્રૂટની ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટમાં પણ તોતિંગ વધારો થયો છે.
ડેટા પર નજર કરીએ તો, બદામના ભાવમાં 20% થી 35% અને પિસ્તાના ભાવમાં લગભગ બમણો વધારો થયો છે, જે બજેટ-ફ્રેન્ડલી ગિફ્ટ પેક્સ તૈયાર કરવાનું મુશ્કેલ બનાવી રહ્યો છે.
કંપનીઓની નવી વ્યૂહરચના
FMCG અને રિટેલ કંપનીઓ હવે નફો જાળવી રાખવા માટે 'સબસ્ટિટ્યુશન' મોડેલ અપનાવી રહી છે. કંપનીઓ પિસ્તા જેવા મોંઘા નટ્સને બદલે સૂર્યમુખીના બીજ, પમ્પકિન સીડ્સ અને ડ્રાય બેરીઝનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, પેકિંગનું વજન ઘટાડીને ભાવ સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સમય છે. જો કંપનીઓ આ મોંઘવારીનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખી શકશે નહીં, તો તેમના ઓપરેટિંગ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં આ ખર્ચ વ્યવસ્થાપનની અસર સ્પષ્ટપણે જોવા મળશે.
પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં તેજી
માસ માર્કેટમાં ફેરફાર હોવા છતાં, પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં માંગ હજુ પણ મજબૂત છે. મકાડેમિયા, પેકન્સ અને ફ્લેવર્ડ કાજુ જેવી એક્ઝોટિક વેરાયટીની માંગ જળવાઈ રહી છે. સમગ્ર રીતે જોતા, ફેસ્ટિવ ગિફ્ટિંગ સેગમેન્ટમાં 5% થી 7% વોલ્યુમ ગ્રોથની ધારણા છે.