ભારતના મોટા એપ્લાયન્સિસ બ્રાન્ડ્સ હવે ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન વેચાણ માટે અલગ-અલગ પ્રોડક્ટ્સ લોન્ચ કરી રહ્યા છે. આ પગલાથી ડીલરો અને કંપનીઓ વચ્ચેના જૂના મતભેદો દૂર થશે અને ગ્રાહકોને પણ ફાયદો થશે.
ડીલરોની સમસ્યાનું સમાધાન
ભારતમાં ઈ-કોમર્સ (E-commerce) ના વધતા વ્યાપને કારણે એપ્લાયન્સિસ ઉદ્યોગમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચેનલ કોન્ફ્લિક્ટ (Channel Conflict) ની સમસ્યા જોવા મળી રહી હતી. આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે LG Electronics India, Haier India અને Godrej Appliances જેવી મોટી કંપનીઓએ હવે એક નવી રણનીતિ અપનાવી છે. આ કંપનીઓ હવે ઓનલાઈન અને ફિઝિકલ રિટેલ ચેનલો માટે અલગ-અલગ પ્રોડક્ટ વેરિઅન્ટ્સ (Product Variants) બનાવી રહી છે.
આ અલગ-અલગ પ્રોડક્ટ્સમાં ફીચર્સ, વોરંટી અને ડિઝાઇન જેવી બાબતોમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ભાવમાં સીધી સરખામણીને રોકવાનો છે, જેના કારણે સ્થાનિક ડીલરો વારંવાર ફરિયાદ કરતા હતા.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
માર્કેટ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પગલું એપ્લાયન્સિસ મેકર્સ માટે એક સંતુલન બનાવવાનો પ્રયાસ છે. જોકે ટીવી અને માઇક્રોવેવ જેવા ઉત્પાદનોના વેચાણમાં લગભગ 40-45% હિસ્સો હવે ઓનલાઈન વેચાણનો છે, તેમ છતાં સર્વિસ, ગ્રાહક અનુભવ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન માટે ફિઝિકલ ડીલર નેટવર્ક હજુ પણ ખૂબ મહત્વનું છે. કંપનીઓ એવું વાતાવરણ ટાળવા માંગે છે જ્યાં આક્રમક ઓનલાઈન ડિસ્કાઉન્ટ્સ તેમના ઓફલાઈન પાર્ટનર્સને નારાજ કરી દે.
કઈ કંપનીઓ શું કરી રહી છે?
- LG Electronics India: ફિઝિકલ સ્ટોર્સમાં વેચાતા ટેલિવિઝન પર ઓનલાઈન વર્ઝનની સરખામણીમાં લાંબી વોરંટી આપી રહી છે.
- Haier India: ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ઈન્વેન્ટરીને અલગ રાખવા માટે અલગ-અલગ મોડેલ વેરિઅન્ટ્સ, જેમ કે ડોર ડિઝાઇન અથવા વોટર ડિસ્પેન્સર જેવા ફીચર્સમાં ફેરફાર કરી રહી છે.
- Godrej Appliances અને Hisense India: ઉત્પાદનની ક્ષમતા (Capacity), એનર્જી રેટિંગ અને હાર્ડવેર ઘટકો જેવા પરિબળોનો ઉપયોગ કરીને ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ઉત્પાદનોને અલગ પાડી રહી છે.
ફાયદા અને પડકારો
આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે તે એક સ્થિર ઓફલાઈન ડીલર નેટવર્ક જાળવી રાખવામાં મદદ કરશે. જોકે, આનાથી ઓપરેશનલ જટિલતાઓ પણ વધી શકે છે. અલગ-અલગ ચેનલો માટે અલગ-અલગ સ્ટોક-કીપિંગ યુનિટ્સ (Stock-Keeping Units) નું ઉત્પાદન કરવાથી સંશોધન અને વિકાસ (R&D) ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) માં કાર્યક્ષમતામાં ઘટાડો થઈ શકે છે. રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે કંપનીઓ આ વધારાના ઉત્પાદન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચને તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવ્યા વિના કેવી રીતે મેનેજ કરે છે.
આ વ્યૂહરચના કેટલી અસરકારક રહેશે તે ડીલરો સાથેના ઘર્ષણને ઘટાડવામાં તેની સફળતા પર નિર્ભર રહેશે. જેમ જેમ મોટી એપ્લાયન્સિસ જેવી કે એર કંડિશનર અને વોશિંગ મશીન માટે ઓનલાઈન પેનિટ્રેશન (Online Penetration) વધતું રહેશે, તેમ તેમ દ્વિ-ચેનલ (Dual-Channel) હાજરી જાળવી રાખવાની ક્ષમતા નિર્ણાયક બનશે.