World Gold Council (WGC) એ ભારત સરકારને ગોલ્ડને 'Strategic Mineral' તરીકે વર્ગીકૃત કરવાની અપીલ કરી છે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ગોલ્ડ માઇનિંગને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને દેશની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. આનાથી માઇનિંગ કંપનીઓ અને દેશના ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) પર અસર પડી શકે છે.
ગોલ્ડને 'Strategic' સ્ટેટસની માંગ કેમ?
WGC ઈન્ડિયાના CEO સચિન જૈને જણાવ્યું કે હાલની જટિલ નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ સ્થાનિક ગોલ્ડ ઉત્પાદનમાં મોટો અવરોધ છે. જો ગોલ્ડને Strategic Mineral જાહેર કરવામાં આવે, તો માઇનિંગ કંપનીઓને મંજૂરીઓ માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી 'Single-Window Clearance' મળી શકે છે. આનાથી મંજૂરી પ્રક્રિયા સરળ બનશે અને પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ ઘટશે, જે રોકાણકારો માટે કંપનીઓના Capital Return પર સકારાત્મક અસર કરી શકે છે.
આયાત અને અર્થતંત્ર પર અસર
ભારત વિશ્વમાં ગોલ્ડનો સૌથી મોટો ઉપભોક્તા દેશ છે, અને તેની મોટાભાગની માંગ આયાત દ્વારા પૂરી થાય છે. આ ઊંચી આયાત દેશના Current Account Deficit પર દબાણ લાવે છે. WGC નો અંદાજ છે કે 'Swarnim Udaan 2047' રિપોર્ટ મુજબ, 2047 સુધીમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન દેશની 10% થી 15% વાર્ષિક માંગ પૂરી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, WGC એ ભારતીય પરિવારો પાસે રહેલા અંદાજે 31,000 ટન ગોલ્ડના મુદ્રીકરણ (Monetization) ની સંભાવના પર પણ ભાર મૂક્યો છે.
જોખમો અને આગળ શું?
આ પ્રસ્તાવની સફળતા સરકારી નીતિઓ, પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ અને સ્થાનિક ખાણોની વ્યવહારિકતા પર નિર્ભર રહેશે. ભૂતકાળમાં, ભારતમાં જમીન સંપાદન અને પર્યાવરણીય નિયમોને કારણે ખનિજ સંશોધનમાં અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો છે. રોકાણકારોએ સરકાર તરફથી આ દરખાસ્ત પર આવનારા પ્રતિભાવ પર નજર રાખવી જોઈએ. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા ગોલ્ડના સંચયને કારણે તેનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ યથાવત છે. આગામી સમયમાં, ખાણ મંત્રાલય (Ministry of Mines) તરફથી આ વર્ગીકરણ વિનંતી પર સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા અને માઇનિંગ નીતિમાં કોઈપણ ફેરફાર પર સૌની નજર રહેશે.