અમેરિકામાં ડીઝલના છૂટક ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યા છે, જે સરેરાશ **$5.85** પ્રતિ ગેલન નોંધાયા છે. યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ અને રશિયામાં રિફાઈનરી ખોરવાતા ગ્લોબલ ઈન્ફ્લેશનનો ખતરો વધી ગયો છે.
અમેરિકામાં ડીઝલના છૂટક ભાવ ૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં સરેરાશ $5.85 પ્રતિ ગેલન સુધી પહોંચી ગયા છે. આ અચાનક આવેલો ઉછાળો સાત મહિનાથી ચાલી રહેલી વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતાનું પરિણામ છે.
તણાવનું કારણ અને સપ્લાય ચેઈન પર અસર
આ અસ્થિરતાનું મુખ્ય કારણ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેનો સૈન્ય તણાવ છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz), જ્યાંથી વિશ્વનો મોટો હિસ્સો ક્રૂડ ઓઈલ પસાર થાય છે, ત્યાં શિપિંગ રૂટની સુરક્ષા સામે જોખમ ઊભું થયું છે. લશ્કરી મુકાબલાના ડરથી શિપિંગ કંપનીઓએ આ રૂટ ટાળવાનું શરૂ કર્યું છે, જેના કારણે ટેન્કરની અવરજવરમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
સપ્લાય પર દબાણ અને ગ્લોબલ બેન્ચમાર્ક
પૂર્વી યુરોપમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર રશિયાની ઓઈલ રિફાઈનરીઓ પર પડી છે, જેનાથી ડીઝલનું ઉત્પાદન ઘટ્યું છે અને ગ્લોબલ ઈન્વેન્ટરી પર દબાણ વધ્યું છે. આ બેવડા ફટકાને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ હાલ $95 થી $96 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. માર્કેટમાં આ જોખમ પ્રીમિયમ (Risk Premium) સ્પષ્ટ દેખાય છે.
આર્થિક અસર અને રોકાણકારોની ચિંતા
અમેરિકાનો સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ પણ ૧૯૮૨ પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે છે, જેથી સરકાર પાસે હવે ભાવને કાબૂમાં રાખવા માટે મર્યાદિત વિકલ્પો બચ્યા છે. ડીઝલના વધતા ભાવ સીધા જ ટ્રકિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ખર્ચમાં વધારો કરી રહ્યા છે, જે અર્થતંત્રમાં ફુગાવાનું દબાણ વધારી શકે છે. અર્થશાસ્ત્રીઓને ડર છે કે જો આ સ્થિતિ યથાવત રહેશે તો સેન્ટ્રલ બેન્કોએ લાંબા સમય સુધી ઊંચા વ્યાજ દર જાળવી રાખવા પડશે, જે આર્થિક મંદીનું કારણ બની શકે છે.