યુએસ-ભારત વેપાર કરાર: સોના માટે સૌથી મોટો ટ્રિગર
3 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ, યુએસ-ભારત વચ્ચે થયેલા વેપાર કરારને કારણે સોનાના ભાવમાં અણધાર્યો ઉછાળો આવ્યો. અમેરિકાએ ભારતીય ચીજવસ્તુઓ પરનો આયાત ટેરિફ (Import Tariff) 50% થી ઘટાડીને માત્ર 18% કરી દીધો. આ નિર્ણયના કારણે ભારતમાં સોનાની માંગ અને ખરીદીમાં ભારે તેજી જોવા મળી. પરિણામે, MCX ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ એપ્રિલ ડિલિવરી માટે લગભગ 3% નો ઉછાળો મારી ₹1,48,000 પ્રતિ 10 ગ્રામની સપાટી વટાવી દીધી.
આ કરાર એક મોટા સોદાનો ભાગ છે, જેમાં ભારત દ્વારા વેપાર અવરોધો ઘટાડવાની અને રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી અટકાવવાની શક્યતા છે. આ વિકાસને કારણે ભારતમાં વધુ મૂડી પ્રવાહ (Capital Flow) અને આર્થિક વિકાસમાં વૃદ્ધિની અપેક્ષા વધી છે. કેટલાક અંદાજો મુજબ, FY27 સુધીમાં ભારતનો GDP વિકાસ દર 7.4% ની નજીક પહોંચી શકે છે. જેફરીઝ (Jefferies) જેવી ફર્મ્સ માને છે કે આવા કરાર ભારતને વૈશ્વિક ઉત્પાદન હબ (Manufacturing Hub) તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે.
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને સેફ-હેવન માંગમાં વધારો
ભારતીય બજારની સાથે સાથે વૈશ્વિક સ્તરે પણ સોનાના ભાવમાં તેજી જોવા મળી. સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) લગભગ 4% વધીને $4,837.16 પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચ્યું, જ્યારે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ (US Gold Futures) 4.5% ઉછળીને $4,859.30 પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચ્યા.
આ તેજીનું બીજું મહત્વનું કારણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ચાલી રહેલું આંશિક સરકારી શટડાઉન (US Government Shutdown) હતું. તેના કારણે આ અઠવાડિયે મર્યાદિત આર્થિક ડેટા (Economic Data) જાહેર થયા, જેનાથી બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી. આવી સ્થિતિમાં, રોકાણકારો પરંપરાગત રીતે સોના જેવી 'સેફ-હેવન' સંપત્તિઓ (Safe-Haven Assets) તરફ વળે છે, જેનાથી તેની માંગ અને ભાવમાં વધારો થાય છે. અગાઉ, ફેડરલ રિઝર્વના સંભવિત 'હૉકિશ' ચેરપર્સન (Hawkish Fed Chair), મજબૂત ડોલર અને CME માર્જિન વધારા જેવા પરિબળોએ સોનાના ભાવમાં અસ્થિરતા લાવી હતી, પરંતુ હાલમાં સેફ-હેવન માંગ ફરીથી પ્રભાવી બની છે.
વિશ્લેષકો શું કહે છે? ભાવિ સંભાવનાઓ
બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે સોનાના ભાવમાં હાલ વોલેટિલિટી (Volatility) યથાવત રહેશે, પરંતુ બજારનું માળખું (Market Structure) મજબૂત બની રહ્યું છે.
એનરિચ મની (Enrich Money) ના CEO, પોન્મુડી આર. (Ponmudi R.) જણાવે છે કે MCX ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ હાલ ₹1,38,000–₹1,48,000 ના સ્તર વચ્ચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે અને એક વધતા ટ્રેન્ડ ચેનલમાં (Rising Channel) જાળવી રાખ્યા છે. તાત્કાલિક રેઝિસ્ટન્સ (Resistance) ₹1,43,000–₹1,45,000 ની વચ્ચે છે, જ્યારે ₹1,50,000 થી ઉપરનો મજબૂત વધારો ભાવને ₹1,65,000–₹1,70,000 સુધી લઈ જઈ શકે છે. આ મધ્ય-ગાળા માટે સકારાત્મક સંકેત છે.
UBS ના વિશ્લેષકો સોનાના ભાવ આગામી મહિનાઓમાં $6,000 થી ઉપર જવાની ધારણા ધરાવે છે, જ્યારે જે.પી. મોર્ગન (JPMorgan) વધુ તેજીની આગાહી કરીને 2026 ના અંત સુધીમાં ભાવ $6,300 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની સંભાવના વ્યક્ત કરે છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (World Gold Council) અનુસાર, 2025 માં વૈશ્વિક સોનાની માંગ 5,002 ટન સાથે રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી હતી, જેનું મુખ્ય કારણ કેન્દ્રીય બેંકોની ખરીદી અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વચ્ચે રોકાણકારોની સેફ-હેવન સંપત્તિઓમાં રુચિ હતી.
જોકે, કેટલાક વિશ્લેષકો 2026 ના અંત સુધીમાં ભાવ $4,600 ની આસપાસ રહેવાની આગાહી પણ કરે છે, જે બજારમાં મિશ્ર સંકેતો દર્શાવે છે. ભારતીય રૂપિયો પણ આ વેપાર કરાર બાદ મજબૂત જોવા મળ્યો હતો. ગત સપ્તાહે સોનાએ $5,590 પ્રતિ ઔંસના સર્વોચ્ચ સ્તરોને સ્પર્શ્યા હતા.