દેશભરની હોલસેલ માર્કેટમાં ટામેટાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશમાં ગરમી અને પાણીની અછતને કારણે સપ્લાય ખોરવાઈ છે, જે ફૂડ ઈન્ફ્લેશન વધારી શકે છે અને RBI ના વ્યાજ દર ઘટાડવાના પ્લાન પર પણ અસર કરી શકે છે.
ભારતીય શાકભાજી માર્કેટમાં ટામેટાના ભાવમાં છેલ્લા એક મહિનામાં જબરદસ્ત વધારો જોવા મળ્યો છે. કોલાર APMC યાર્ડ જેવા મુખ્ય કેન્દ્રો પર મોડલ ભાવ ₹800 થી વધીને ₹1,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચી ગયા છે, જ્યારે પ્રીમિયમ ક્વોલિટીના ભાવ આના કરતા પણ વધુ છે. મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યો કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશમાં પ્રતિકૂળ હવામાનને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.\n\n### El Niño અને પાક પર અસર\n\nઆ કટોકટી પાછળનું મુખ્ય કારણ El Niño છે. સપ્ટેમ્બરમાં કર્ણાટકના કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન 38 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું હતું, જે સામાન્ય રીતે 30 ડિગ્રી રહેતું હોય છે. આ ઉપરાંત, ચોમાસામાં 13% વરસાદની ઘટ અને પાણીની અછતે Tomato Leaf Curl Virus જેવા રોગોને નોતર્યા છે. ખેડૂતોએ પાછલા વર્ષોમાં નફો ઘટતા પાકના રક્ષણ પાછળ ખર્ચ ઘટાડ્યો હતો, જે હવે ઓછી ઉપજનું કારણ બની રહ્યો છે.\n\n### અર્થતંત્ર અને RBI પર દબાણ\n\nરોકાણકારો માટે આ માત્ર શાકભાજીનો ભાવ નથી, પરંતુ ફૂડ ઈન્ફ્લેશનનો સંકેત છે. જ્યારે આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધે છે, ત્યારે ઘરનું બજેટ ખોરવાય છે અને FMCG સેક્ટરના વેચાણ પર માઠી અસર પડે છે. વધુમાં, જો ફૂડ ઈન્ફ્લેશન ઊંચું રહેશે, તો રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) માટે વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરવો મુશ્કેલ બનશે. ઊંચા વ્યાજ દર લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહેતા બિઝનેસ અને વ્યક્તિગત લોનના ખર્ચમાં વધારો થાય છે.\n\n### ગ્રામીણ માંગ અને ભવિષ્યની ચિંતા\n\nહવામાનની આ સ્થિતિ ગ્રામીણ માંગ પર પણ અસર કરી શકે છે. ખેડૂતોની આવક ઘટી શકે છે, જે ટ્રેક્ટર, ખાતર અને અન્ય ફાર્મ ઇનપુટ્સની માંગને અસર કરી શકે છે. શિયાળુ પાક (Rabi season) માટે જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ઓછું હોવાથી સિંચાઈના પ્રશ્નો પણ ઉભા થઈ શકે છે. રોકાણકારોએ હવે રેઝરવોયર લેવલ, વરસાદની પેટર્ન અને ફૂડ ઈન્ફ્લેશનના ડેટા પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે.