Strait of Hormuz માં દરિયાઈ હુમલા વધતા ક્રૂડ ઓઈલના પરિવહન પર સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં **30** મોટા સુપરટેન્કરોને નુકસાન થયું છે, જેના કારણે ફ્રેઈટ રેટ **$1 મિલિયન**ની સપાટીને વટાવી ગયા છે, જેની સીધી અસર ભારતના ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ પર પડી શકે છે.
દરિયાઈ માર્ગે વધતું જોખમ
Strait of Hormuz જે વૈશ્વિક ઓઈલ ટ્રાન્ઝિટનો મુખ્ય માર્ગ છે, ત્યાં સુરક્ષાની સ્થિતિ ગંભીર બની છે. ડેટા અનુસાર, માત્ર ઓક્ટોબર મહિનામાં જ 28 હુમલા નોંધાયા છે, જેનાથી ફેબ્રુઆરી 2026 થી અત્યાર સુધીમાં કુલ 113 જેટલી સુરક્ષા સંબંધિત ઘટનાઓ બની છે. આ હુમલાઓમાં દુનિયાના કુલ સુપરટેન્કર ફ્લીટના લગભગ 3.5% એટલે કે 30 'વેરી લાર્જ ક્રૂડ કેરિયર્સ' (VLCC) પ્રભાવિત થયા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક એનર્જી સપ્લાય ચેઈનમાં મોટી અનિશ્ચિતતા પેદા થઈ છે.
શિપિંગ ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો
ભૌગોલિક અસ્થિરતાને કારણે વીમા પ્રીમિયમ અને સુરક્ષા જોખમો વધતા સુપરટેન્કર્સના દૈનિક ફ્રેઈટ રેટ $1 મિલિયનની સપાટીને ઓળંગી ગયા છે. ભારત, જે પોતાની જરૂરિયાતના 85% થી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેના માટે આ એક મોટો પડકાર છે. પર્શિયન ગલ્ફમાંથી આવતા ક્રૂડ ઓઈલ પર ભારતનો મોટો આધાર છે, જે હવે ઊંચા શિપિંગ ખર્ચ અને વોલેટિલિટી સામે સંવેદનશીલ બની ગયો છે.
કંપનીઓ પર શું અસર થશે?
આ વધતા ખર્ચની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલના 'લેન્ડેડ કોસ્ટ' પર પડે છે. Indian Oil Corporation, BPCL, અને HPCL જેવી કંપનીઓના રિફાઇનિંગ અને માર્કેટિંગ માર્જિન પર દબાણ વધી શકે છે. જો આ કંપનીઓ વધેલો ખર્ચ રિટેલ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં સંપૂર્ણ રીતે પાસ-ઓન ન કરી શકે, તો તેમના નફા પર અસર પડવી નિશ્ચિત છે.
સાથે જ, Reliance Industries અને Nayara Energy જેવી ખાનગી રિફાઈનરીઓ માટે પણ સપ્લાય ચેઈન જાળવવી હવે મુશ્કેલ બની છે. બીજી તરફ, ONGC અને Oil India જેવી અપસ્ટ્રીમ કંપનીઓ પર ભલે સીધો બોજ ન હોય, પરંતુ Brent ક્રૂડના ભાવમાં આવતી વધઘટ બજારના ગણિતને બદલી શકે છે.
આ આખી ઘટના ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ફુગાવાનું (Inflation) જોખમ પણ ઉભું કરી શકે છે, કારણ કે ક્રૂડ ઓઈલ આયાત બિલમાં વધારો રૂપિયાને નબળો પાડી શકે છે.