Sovereign Gold Bonds (SGB) ના રોકાણકારો માટે છેલ્લા એક વર્ષમાં 34% થી 44% સુધીનું શાનદાર વળતર મળ્યું છે, ભલે તાજેતરમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હોય. નવા SGB ઇશ્યૂ બંધ થયા હોવા છતાં, હાલના બોન્ડ્સ એક્સચેન્જ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. જોકે, Budget 2026 ના નવા નિયમો મુજબ, ફક્ત મૂળ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ જ 8 વર્ષની મુદત પૂરી થવા પર કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સમાં છૂટ મેળવી શકશે.
SGB રોકાણકારોની જોરદાર કમાણી!
છેલ્લા 12 મહિનામાં Sovereign Gold Bonds (SGB) ના રોકાણકારોએ 34% થી 44% સુધીનું જંગી વળતર મેળવ્યું છે. તાજેતરમાં ભૌતિક સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હોવા છતાં, આ બોન્ડ્સે રોકાણકારોને મોટી કમાણી કરાવી છે. ભારતીય સરકારે ભલે નવા SGBs નો ઇશ્યૂ બંધ કરી દીધો હોય, પરંતુ NSE અને BSE પર આશરે 45 જેટલા જુદા જુદા ટ્રાન્ચેસ (tranches) હજુ પણ સક્રિય રીતે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.
આ બોન્ડ્સ રોકાણકારોને વાર્ષિક 2.50% નું નિશ્ચિત વ્યાજ ચૂકવે છે અને મેચ્યોરિટી પર તે સમયે પ્રવર્તમાન બજાર ભાવે સોનાની કિંમત મુજબ રિડીમ થાય છે.
Budget 2026: નવા નિયમો અને સેકન્ડરી માર્કેટ પર અસર
Budget 2026 માં કરવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર બાદ SGB રોકાણકારો માટે ટેક્સના નિયમો બદલાઈ ગયા છે. અગાઉ, મેચ્યોરિટી પર ટેક્સ-ફ્રી લાભ મળતો હતો. હવે, આ છૂટ ફક્ત એવા મૂળ સબ્સ્ક્રાઇબર્સને જ મળશે જેમણે બોન્ડ સીધા RBI પાસેથી ખરીદ્યા હોય અને પૂરી 8 વર્ષની મુદત સુધી તેને જાળવી રાખ્યા હોય. જે રોકાણકારો સેકન્ડરી માર્કેટ (NSE/BSE) પરથી SGB ખરીદે છે, તેમને રિડેમ્પશન (redemption) પર હવે કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. સરકારનો આ નિર્ણય વધતા દેવાની જવાબદારીઓને નિયંત્રિત કરવા અને SGBs ને માત્ર ટ્રેડિંગ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ તરીકેના ઉપયોગને ઘટાડવા માટે લેવાયો છે.
સરકાર પર SGBs નું દેવું વધ્યું
Sovereign Gold Bonds સંબંધિત સરકારની કુલ જવાબદારી નોંધપાત્ર રીતે વધીને ₹1.12 લાખ કરોડ થી ₹1.20 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. 2015 માં જ્યારે આ સ્કીમ શરૂ થઈ ત્યારે સોનાનો ભાવ ₹25,000 પ્રતિ 10 ગ્રામની આસપાસ હતો, જ્યારે હાલમાં તે લગભગ ₹1.29 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી ગયો છે. સોનાના ભાવમાં થયેલા આ ઉછાળાને કારણે મેચ્યોરિટી પર બોન્ડ રિડીમ કરવાનો સરકારનો ખર્ચ પણ અનેકગણો વધી ગયો છે.
હાલના બોન્ડ્સનું પ્રદર્શન
તાજેતરના ટ્રેડિંગ ડેટા દર્શાવે છે કે આ બોન્ડ્સ હજુ પણ મજબૂત છે. ઉદાહરણ તરીકે, ફેબ્રુઆરી 2032 માં મેચ્યોર થતો બોન્ડ તાજેતરમાં ₹14,537 પ્રતિ ગ્રામના ભાવે બંધ થયો, જે છેલ્લા વર્ષની સરખામણીમાં 34% નો વધારો દર્શાવે છે. ઓગસ્ટ 2028 માં મેચ્યોર થનારી બીજી સિરીઝ ₹14,093 પર બંધ થઈ.
સેકન્ડરી માર્કેટ પર SGB ખરીદવાનું વિચારી રહેલા રોકાણકારોએ નવા ટેક્સ નિયમોને ધ્યાનપૂર્વક સમજવા જોઈએ, કારણ કે કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સની છૂટ ન મળવાને કારણે નેટ વળતર પર મોટી અસર થઈ શકે છે. આવનારા વર્ષોમાં જેમ જેમ આ બોન્ડ્સ મેચ્યોરિટી નજીક આવશે તેમ સરકાર તેની બાકી દેવાની જવાબદારીઓનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.