ભાવ કેમ વધ્યા? ટેરિફ અને ડોલરનો ખેલ
ફેબ્રુઆરી 23, 2026 ના રોજ, ચાંદીના ભાવમાં લગભગ 5.33% નો વધારો થયો અને MCX પર તે ₹266,290 પ્રતિ કિલોગ્રામ ની આસપાસ પહોંચી ગયું. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ યુ.એસ. દ્વારા વૈશ્વિક ટેરિફમાં 15% સુધીનો વધારો છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ સંરક્ષણાત્મક નીતિઓએ બજારમાં આર્થિક અનિશ્ચિતતા વધારી દીધી છે, જેના પગલે રોકાણકારોએ સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે ચાંદી તરફ દોટ મૂકી છે.
આ સાથે, યુ.એસ. ડોલરમાં આવેલી નરમાશ પણ કિંમતી ધાતુઓ માટે સકારાત્મક સાબિત થઈ. નબળો ડોલર અન્ય ચલણ ધરાવતા રોકાણકારો માટે ચાંદીને સસ્તી બનાવે છે, જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગમાં વધારો થાય છે. આ દિવસે ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) લગભગ 97.50 ની નીચે સરકી ગયો હતો. યુ.એસ. અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ જેવા ભૂ-રાજકીય મુદ્દાઓએ પણ સુરક્ષિત રોકાણની માંગને વધુ મજબૂત બનાવી.
આગામી દિવસોમાં શું? વોલેટિલિટી (Volatility) ની શક્યતા
ચાંદીના ભાવમાં આ વધારો વૈશ્વિક આર્થિક નીતિઓ અને ફેડરલ રિઝર્વ (Federal Reserve) ની નાણાકીય નીતિમાં સંભવિત ફેરફારો વચ્ચે થઈ રહ્યો છે. ટેરિફ અને ભૂ-રાજકીય જોખમો તાત્કાલિક કારણો છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના ભાવ ફેડરલ રિઝર્વના નિર્ણયો અને ઔદ્યોગિક માંગ પર નિર્ભર રહેશે.
આ દિવસે સોનાના ભાવ પણ વધ્યા હતા, જે આશરે ₹158,410 પ્રતિ 10 ગ્રામ ની આસપાસ રહ્યા હતા. જોકે, ચાંદી સોના કરતાં વધુ વોલેટાઇલ (Volatile) હોય છે કારણ કે તે સુરક્ષિત રોકાણ અને ઔદ્યોગિક કોમોડિટી બંને તરીકે કાર્ય કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ચાંદી લગભગ $87.18 પ્રતિ ટ્રોય ઔંસ પર પહોંચી હતી.
2026 માં ફેડરલ રિઝર્વની નીતિઓ પણ મહત્વની રહેશે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, જે ચાંદી જેવી નોન-ઇન્ટરેસ્ટ-બેરિંગ એસેટ્સ માટે સકારાત્મક છે. જોકે, જાન્યુઆરી FOMC મીટિંગના મિનિટ્સ દર્શાવે છે કે નીતિ નિર્માતાઓ વ્યાજ દરો અંગે સાવચેત છે. કેટલાક નિષ્ણાતો 2026 માં 1 થી 2 વ્યાજ દર કટ ની આગાહી કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે, સિલ્વર ETF (Exchange Traded Funds) જેવા વિકલ્પો પણ ઉપલબ્ધ છે. Nippon India Silver ETF, ICICI Prudential Silver ETF, અને HDFC Silver ETF જેવા ફંડ્સ ચાંદીના ભાવને ટ્રેક કરે છે.
જોખમો અને સંભવિત ઘટાડો
આ તેજી વચ્ચે, ચાંદીની આંતરિક વોલેટિલિટી (Volatility) નોંધપાત્ર જોખમો પણ ઊભા કરે છે. આ ભાવ વધારો મોટે ભાગે અસ્થાયી હોઈ શકે છે. જો રાજદ્વારી ઉકેલ આવે અથવા વેપાર તણાવ ઘટે, તો બજારમાં મોટી વેચવાલી (Selling) જોવા મળી શકે છે.
ચાંદીના ભાવમાં અગાઉ પણ મોટા ઉછાળા-ઘટાડા જોવા મળ્યા છે; ઉદાહરણ તરીકે, ફેબ્રુઆરી 1 ના ₹3.50 લાખ/કિલો થી ઘટીને ફેબ્રુઆરી 18 સુધીમાં ₹2.55 લાખ/કિલો થઈ ગયા હતા અને પછી ફરી સુધર્યા હતા. આ વોલેટિલિટી સોના કરતાં નાના બજાર કદને કારણે વધુ છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોલર એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાંથી ઔદ્યોગિક માંગ પર તેની નિર્ભરતા પણ એક જોખમ છે. વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં કોઈપણ મોટી મંદી આ માંગને અસર કરી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, MCX Silver March ભાવમાં વધારો શક્ય છે, પરંતુ તેઓ સતત વોલેટિલિટી અને સમર્થન સ્તરો (Support Levels) પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે. જુદા જુદા વિશ્લેષકોના મતો દર્શાવે છે કે વર્તમાન તેજી સ્થિર રહેશે કે કેમ તે સ્પષ્ટ નથી.
ભવિષ્યનું ચિત્ર
આગળ જતા, નિષ્ણાતોના મતે ચાંદીના ભાવ અંગે વિવિધ આગાહીઓ છે. J.P. Morgan $81 પ્રતિ ઔંસ ની સરેરાશ કિંમત અને Q4 સુધીમાં $85/oz સુધી પહોંચવાની આગાહી કરે છે, જે પુરવઠાની અછત અને મજબૂત માંગને કારણે છે. Reuters ના સર્વેક્ષણમાં મધ્યસ્થ આગાહી $79.50/oz ની આસપાસ છે, જ્યારે Bank of America ઔદ્યોગિક માંગના આધારે સરેરાશ $56.25 અને ટોચ $65/oz ની આગાહી કરે છે. વધુ તેજીવાળા મંતવ્યો, જેમ કે GoldSilver ના, $100/oz થી વધુ અને કેટલાક વિશ્લેષકો 2028 સુધીમાં $175+ અથવા $200-$375 સુધીની આગાહી કરે છે.
જોકે, આ સકારાત્મક આગાહીઓ વચ્ચે પણ ચાંદીની વોલેટિલિટી અને તીવ્ર ઘટાડાની શક્યતાને સ્વીકારવામાં આવે છે. બજાર યુ.એસ. વેપાર નીતિ, ભૂ-રાજકીય સ્થિરતા અને ફેડરલ રિઝર્વના નાણાકીય વલણ પર નજીકથી નજર રાખશે, જે ચાંદીની ભવિષ્યની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.