ચાંદીના ભાવમાં ૧૦% નો કડાકો: રોકાણકારોની ચિંતા વધી!

ચાંદીના ભાવમાં મોટો કડાકો: રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં નરમાઈ

આ આંચકાજનક ઘટાડાથી છેલ્લા બે દિવસથી ચાલી રહેલી તેજી પર વિરામ લાગ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ સિલ્વર (spot silver) $78.90 પ્રતિ ઔંસના સ્તરે પહોંચી ગયું છે, જે દર્શાવે છે કે સેન્ટિમેન્ટમાં ઝડપી ફેરફાર થયો છે. ભારતમાં, ઇન્ડિયન બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) મુજબ, ચાંદીનો ભાવ ₹2,52,232 પ્રતિ કિલોગ્રામ રહ્યો, જે ગઈકાલ કરતાં ૯.૬૪% ઓછો છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર પણ ચાંદીના ફ્યુચર્સ (futures) માં લગભગ ૫.૬% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો અને ભાવ ₹2,53,795 પ્રતિ કિલોગ્રામ રહ્યો.

બજારના મુખ્ય કારણો: ETF આઉટફ્લો અને નીતિગત અનિશ્ચિતતા

આ મોટા ઘટાડા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે. ચીનના ગોલ્ડ ETF (Exchange Traded Funds) માંથી લગભગ $1 બિલિયન નો રેકોર્ડ આઉટફ્લો (outflow) એક મુખ્ય પરિબળ રહ્યું. તાજેતરના ભાવ ઘટાડા અને બજારની અસ્થિરતા અંગે રોકાણકારોની ચિંતા આનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (Fed) ની નીતિઓને લઈને અનિશ્ચિતતા પણ વધી રહી છે. ફેડ ચેરમેન તરીકે કેવિન વોર્શ (Kevin Warsh) ના નામની ચર્ચા અને ફુગાવા (inflation) માં સ્થિરતાના અભાવે વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરવામાં સાવચેતી રાખવાના ફેડ ગવર્નર લિસા કૂક (Lisa Cook) ના સંકેતોને કારણે યુએસ ડોલર મજબૂત થયો છે. મજબૂત ડોલર સામાન્ય રીતે ચાંદી જેવી કોમોડિટીઝને અન્ય ચલણ ધારકો માટે મોંઘી બનાવે છે, જેનાથી ભાવ પર દબાણ આવે છે. ઈરાન અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે નિર્ધારિત વાટાઘાટો જેવા ભૌગોલિક રાજકીય વિકાસએ પણ બજારમાં અનિશ્ચિતતા ઉમેરી હતી.

વિશ્લેષણાત્મક દ્રષ્ટિકોણ: ઐતિહાસિક કિંમતો અને ભાવિ આગાહી

જોકે ૫ ફેબ્રુઆરીનો ઘટાડો નોંધપાત્ર છે, તેમ છતાં લાંબા ગાળાનું ચિત્ર હજુ પણ સકારાત્મક દેખાઈ રહ્યું છે. આ ઘટાડા છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ સિલ્વર એક વર્ષ પહેલાની સરખામણીમાં લગભગ ૧૪૪.૮૬% નો વધારો દર્શાવી રહ્યું છે. ઐતિહાસિક રીતે, ચાંદીનો ભાવ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ માં $121.64 ના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો હતો. ૫ ફેબ્રુઆરીનો ઘટાડો ફંડામેન્ટલ (fundamental) નબળાઈને બદલે પોઝિશનિંગ (positioning) અને લિવરેજ (leverage) આધારિત લિક્વિડેશન (liquidation) તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો છે. તે દિવસે સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, ભારતમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹152,000 પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રહ્યો, જે ૦.૮૪% ઘટ્યો છે. આ સમાંતર નબળાઈ દર્શાવે છે કે આ ઘટાડો માત્ર ચાંદી સુધી સીમિત નથી, પરંતુ પ્રીશિયસ મેટલ્સ (precious metals) માં એક વ્યાપક ડી-રિસ્કિંગ (de-risking) સેન્ટિમેન્ટ સૂચવે છે. મોટાભાગના એનાલિસ્ટ્સ (analysts) માને છે કે ચાંદી નજીકના ગાળામાં $74 થી $91 પ્રતિ ઔંસની રેન્જમાં ટ્રેડ થઈ શકે છે. લાંબા ગાળાનો આઉટલૂક (outlook) તેજીનો છે, જેમાં ૨૦૨૬ માં $100 પ્રતિ ઔંસથી વધુનો ભાવ જોવાની સંભાવના છે, જે સપ્લાયની ઘટતી જતી માત્રા (supply deficits) અને રિન્યુએબલ એનર્જી (renewable energy) તથા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રોમાંથી વધતી ઔદ્યોગિક માંગ (industrial demand) દ્વારા સંચાલિત થશે.

ભવિષ્યનો માર્ગ

ભવિષ્યમાં, એનાલિસ્ટ્સ આગાહી કરે છે કે ચાંદી $74 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ સપોર્ટ (support) સાથે કન્સોલિડેટિવ રેન્જ (consolidative range) માં ટ્રેડ થશે. જોકે, આ સ્તરથી નીચે જવાથી $69 પ્રતિ ઔંસ સુધી વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. આ અસ્થિર વાતાવરણમાં રોકાણકારોને 'ડિપ્સ પર ખરીદો, રેલી પર વેચો' (buy on dips, sell on rallies) જેવી સાવચેતીભરી વ્યૂહરચના અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. લાંબા ગાળાનો તેજીનો ટ્રેન્ડ યથાવત જણાય છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળાના ભાવ યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (US Dollar Index) માં અપેક્ષિત ઘટાડા છતાં, ૯૦ ની આસપાસના સ્તરોથી ટૂંકા ગાળાના ઉછાળા પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહેશે.