30 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ, MCX પર ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો. એક દિવસ પહેલા ₹4,20,048 પ્રતિ કિલોના રેકોર્ડ સ્તરને સ્પર્શ્યા બાદ, MCX સિલ્વર કોન્ટ્રાક્ટ્સમાં અચાનક મોટી ગિરાવટ આવી, જેમાં ભાવ લગભગ ₹68,000 ઘટીને ₹3,34,503 પ્રતિ કિલો પર આવી ગયા. આ તીવ્ર કરેક્શન એ કોમોડિટી માર્કેટની અસ્થિરતાને દર્શાવે છે. આ પહેલા, 2025 ની શરૂઆતમાં લગભગ ₹1.5-1.6 લાખ પ્રતિ કિલો પર રહેલી ભારતીય ચાંદીની કિંમતો જાન્યુઆરી 2026 ના અંત સુધીમાં ₹4 લાખ પ્રતિ કિલોથી ઉપર પહોંચી ગઈ હતી, જે લગભગ 165-170% નો જંગી વધારો દર્શાવે છે.
આ ભવ્ય રેલીની અસર Silver ETFs પર પણ જોવા મળી. ભારતમાં Silver ETFs નું એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) જાન્યુઆરી 2025 માં લગભગ ₹13,566 કરોડથી વધીને ઓક્ટોબર 2025 સુધીમાં ₹40,000 કરોડને પાર કરી ગયું. માત્ર નિપ્પોન ઇન્ડિયાના સિલ્વર ETFs નું AUM 28 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં ₹47,392 કરોડ સુધી પહોંચી ગયું હતું. 2025 માં ઘણા ફંડ્સે 160% થી વધુ રિટર્ન આપ્યું હતું, અને કેટલાક ટોપ ફંડ્સ દ્વારા જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં એક વર્ષમાં 270% થી વધુ વળતર નોંધાયું હતું.
ચાંદીના ETF ના આ અસાધારણ પ્રદર્શન પાછળ અનેક પરિબળો જવાબદાર હતા. રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટર (ખાસ કરીને સોલાર પેનલ્સ), ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં ચાંદીનો વધતો ઉપયોગ મુખ્ય કારણ બન્યો. વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓએ પણ ચાંદીને સેફ-હેવન એસેટ તરીકે લોકપ્રિય બનાવી, જે પુરવઠા-માંગના અસંતુલનથી વધુ વકર્યું. જોકે, આ અસામાન્ય વૃદ્ધિએ રેગ્યુલેટર્સને સાવચેત કર્યા છે. ભૂતકાળના અનુભવો સૂચવે છે કે જ્યારે કોઈ એસેટ ક્લાસમાં ઝડપી અને અસામાન્ય વૃદ્ધિ થાય, ખાસ કરીને સટ્ટાકીય રોકાણો અને બજાર વધુ ગરમ થવાની શક્યતાઓ સાથે, ત્યારે સરકાર હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે.
એનાલિસ્ટ્સનું કહેવું છે કે SEBI દ્વારા ટેક્સ નિયમોમાં ફેરફાર અથવા વધુ ડિસ્ક્લોઝરની જરૂરિયાતો જેવા પગલાં લેવાઈ શકે છે. સેબી (SEBI) બિન-કૃષિ કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટની સમીક્ષા કરવા માટે એક વર્કિંગ ગ્રુપની રચના પણ કરી રહ્યું છે, જે બજારની રચના અને દેખરેખ પર ચાલી રહેલું ધ્યાન દર્શાવે છે. તાજેતરનું ભાવ પતન ચાંદીની 25-35% ની વાર્ષિક વોલેટિલિટીની યાદ અપાવે છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે જ્યારે ચાંદી ડાયવર્સિફિકેશન (વૈવિધ્યકરણ) માં ભૂમિકા ભજવી શકે છે, ત્યારે તેમાં 5-10% થી વધુ રોકાણ ન કરવું જોઈએ. રોકાણકારોને મોમેન્ટમ-આધારિત રોકાણથી સાવચેત રહેવાની અને મોટી રકમ એકસાથે રોકવાને બદલે તબક્કાવાર રોકાણ કરવાની સલાહ અપાઈ રહી છે, જેથી એન્ટ્રી પોઈન્ટના જોખમને ઘટાડી શકાય.
