ઓડિટરનો સણસણતો રિપોર્ટ: STC ની નાણાકીય સ્થિતિ પર પ્રશ્નો!
11 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ યોજાયેલી સ્ટેટ ટ્રેડિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (STC) ની બોર્ડ મીટિંગમાં Q2/H1 FY26 (30 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ પૂરા થયેલા) અને Q3/9M FY26 (31 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ પૂરા થયેલા) ના અનઓડિટેડ નાણાકીય પરિણામોને મંજૂરી આપવામાં આવી. આ સાથે, 1 માર્ચ, 2026 થી શ્રીમતી રીતુ ભાટિયાની કંપની સેક્રેટરી, KMP અને કમ્પ્લાયન્સ ઓફિસર તરીકે નિમણૂકને પણ મંજૂરી મળી.
પરંતુ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ P V A R & Associates દ્વારા આપવામાં આવેલા ઓડિટ રિપોર્ટ્સ STC ની નાણાકીય સ્થિતિ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કરી રહ્યા છે. સ્ટેન્ડઅલોન નાણાકીય પરિણામો માટે, ઓડિટર્સે 'ક્વોલિફાઇડ ઓપિનિયન' આપ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે નોંધપાત્ર ગેરરીતિઓ છે. રિપોર્ટ મુજબ, લીઝ પીરિયડ્સની સમાપ્તિ અને દિલ્હી મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (DMRC) તથા લેન્ડ & ડેવલપમેન્ટ ઓફિસ (L&DO) દ્વારા અધિગ્રહણ કરાયેલી જમીનના એડજસ્ટમેન્ટ ન કરવાને કારણે નોન-કરન્ટ એસેટ્સ હેલ્ડ ફોર સેલ (Non-Current Assets Held for Sale) ની કિંમત વધારે દર્શાવવામાં આવી છે.
આંકડાકીય વિગતો:
Q2 FY26 માટે, વન-ટાઇમ સેટલમેન્ટ (OTS) દ્વારા બેંકો પાસેથી ₹606.23 કરોડ નો પ્રોફિટ (Profit) એક અસાધારણ આઇટમ તરીકે નોંધવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ સમયગાળા માટે વિગતવાર રેવન્યુ અને PAT (Profit After Tax) ના આંકડા અનઓડિટેડ પરિણામોનો ભાગ છે, જ્યારે ઓડિટરનો રિપોર્ટ આ આંકડાઓની ગુણવત્તા પર કેન્દ્રિત છે.
ગુણવત્તા પર સવાલો:
ઓડિટરના મતે, STC ના દર્શાવેલા નાણાકીય પરિણામોની ગુણવત્તા અત્યંત નબળી છે. ₹1,07,125.27 લાખ થી વધુના ટ્રેડ રિસિવેબલ્સ (Trade Receivables), જે 3 વર્ષથી વધુ સમયથી બાકી છે (Q2/H1 FY26 ના કુલ ₹1,69,852.89 લાખનો ભાગ), તે વસૂલવા અંગે શંકાસ્પદ (Doubtful of Recovery) ગણાવ્યા છે. ઓડિટર સૂચવે છે કે નોંધપાત્ર રીતે ઓછું પ્રોવિઝનિંગ કરવામાં આવ્યું છે, જે પ્રોફિટને વધારે દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, વસૂલાતપાત્ર દાવાઓ (Claims Recoverable) (₹3,169.64 લાખ) અને L&DO દ્વારા માંગવામાં આવેલી રકમ (₹4,743 લાખ) માટે પ્રોવિઝનિંગ ન કરવું, જેના કારણે પ્રોફિટ વધારે અને જવાબદારીઓ (Liabilities) ઓછી દર્શાવાઈ છે. વેચાણ માટે રાખવામાં આવેલી અમુક પ્રોપર્ટીઝ માટે ટાઇટલ ડીડ્સ (Title Deeds) ની અનુપલબ્ધતા અને GST ઇનપુટ માટે પ્રોવિઝનિંગ ન કરવું પણ ગુણવત્તા અંગેની ચિંતામાં વધારો કરે છે.
મુખ્ય ચિંતાના મુદ્દા:
- ઓવરસ્ટેટેડ એસેટ્સ અને પ્રોફિટ: સમાપ્ત થયેલા લીઝ અને DMRC, L&DO દ્વારા અધિગ્રહણ કરાયેલી જમીનના અનએડજસ્ટેડ એક્વિઝિશનને કારણે.
- શંકાસ્પદ રિસિવેબલ્સ: ₹1,07,125.27 લાખ શંકાસ્પદ, જે ઓછું પ્રોવિઝનિંગ અને ઓવરસ્ટેટેડ પ્રોફિટ સૂચવે છે.
- નોન-પ્રોવિઝનિંગ: દાવાઓ (₹3,169.64 લાખ) અને L&DO માંગ (₹4,743 લાખ) માટે, જેના કારણે પ્રોફિટ ઓવરસ્ટેટેડ અને લાયબિલિટીઝ અંડરસ્ટેટેડ છે.
- પ્રોપર્ટી ટાઇટલ ઇશ્યૂ: વેચાણ હેઠળની એસેટ્સ માટે ટાઇટલ ડીડ્સની ગેરહાજરી.
- કમ્પ્લાયન્સ પેનલ્ટી: સ્ટોક એક્સચેન્જ પેનલ્ટી માટે પ્રોવિઝનનો અભાવ (Q2/H1 FY26 માટે અંદાજે ₹56.02 લાખ).
- રોકાણની અનિશ્ચિતતા: જોઈન્ટ વેન્ચર (Joint Venture) માં રોકાણની વસૂલાત અંગે અનિશ્ચિતતા.
સૌથી મોટી લાલ ઝંડી એ છે કે કંપની FY 2021-22 થી તેના હિસાબો 'નોન-ગોઇંગ કન્સર્ન બેઝિસ' (Non-Going Concern Basis) પર તૈયાર કરી રહી છે. આ સૂચવે છે કે STC ની બિઝનેસ ચાલુ રાખવાની ક્ષમતા અંગે ગંભીર શંકા છે. ઓડિટરના 'ક્વોલિફાઇડ' અને 'ડિસ્ક્લેમર' ઓપિનિયન આ જોખમને વધારે છે, જે STC ની નાણાકીય સ્થિતિ અને પ્રદર્શનની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે. રોકાણકારોએ સંભવિત રાઇટ-ઓફ્સ, SEBI (LODR) નિયમોના પાલન ન કરવા બદલ સ્ટોક એક્સચેન્જ દ્વારા લાદવામાં આવતી ફાઈન અને કંપનીની ભવિષ્યની વ્યવહારિકતા અંગેની એકંદર અનિશ્ચિતતા અંગે સાવચેત રહેવું જોઈએ. OTS થી થયેલો પ્રોફિટ એક વખતની ઘટના છે અને તે ઓડિટર દ્વારા પ્રકાશિત કરાયેલી મૂળભૂત સમસ્યાઓને હલ કરતો નથી.