SEBI નો બેવડો નિયમનકારી ફેરફાર
SEBI દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણયો રોકાણકારો માટે પોર્ટફોલિયોમાં વૈવિધ્યકરણ (Diversification) લાવવાની નવી દિશા ખોલશે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓને હવે Lifecycle Funds (જેને Target Date Funds પણ કહેવાય છે) માં ગોલ્ડ અને સિલ્વર જેવી અમૂલ્ય ધાતુઓને સામેલ કરવાની મંજૂરી મળી છે. આ ધાતુઓ માટે ફંડના કુલ એસેટનો 0% થી 10% સુધીનો હિસ્સો ફાળવી શકાશે. આ બદલાવ 1લી એપ્રિલ, 2026 થી લાગુ થશે. આ ઉપરાંત, ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF ના મૂલ્યાંકનની પદ્ધતિમાં પણ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે LBMA (London Bullion Market Association) ના ભાવને બદલે ભારતીય સ્ટોક એક્સચેન્જો દ્વારા પ્રકાશિત થતા સ્થાનિક સ્પોટ પ્રાઈસનો ઉપયોગ થશે. આ ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ સ્થાનિક બજારની વાસ્તવિક સ્થિતિને પ્રતિબિંબિત કરવાનો અને પારદર્શિતા વધારવાનો છે. SEBI એ કોમોડિટી ETF માટે પ્રાઈસ બેન્ડ અને કૂલિંગ-ઓફ પીરિયડમાં પણ ફેરફાર સૂચવ્યા છે, જે બજારની ગતિશીલતાને વધુ સારી રીતે જાળવવામાં મદદ કરશે.
ગોલ્ડ-સિલ્વરનું મજબૂત પ્રદર્શન અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
આ નિયમનકારી ફેરફારો ત્યારે આવ્યા છે જ્યારે ગોલ્ડ અને સિલ્વરનું પ્રદર્શન સતત મજબૂત રહ્યું છે. છેલ્લા 20 વર્ષોમાં, ગોલ્ડે ભારતીય ઇક્વિટી (Nifty 50), રિયલ એસ્ટેટ અને ડેટ જેવા અન્ય એસેટ ક્લાસ કરતાં વધુ સારું વળતર આપ્યું છે. ગોલ્ડનો CAGR (Compound Annual Growth Rate) 15.6% રહ્યો છે, જ્યારે Nifty 50 નો CAGR 12.6% રહ્યો છે. તાજેતરમાં, 2025 માં ગોલ્ડ ETF એ રોકાણકારોને 72% સુધીનું જંગી વળતર આપ્યું છે, અને સિલ્વરમાં તો તેનાથી પણ વધુ મોટી તેજી જોવા મળી છે. આ તેજી પાછળ વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ, કરન્સી પરના વિશ્વાસમાં ઘટાડો અને સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા ગોલ્ડની મોટા પાયે ખરીદી જેવા પરિબળો જવાબદાર છે. ગોલ્ડ પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા અને વૈશ્વિક જોખમો સામે હેજ (Hedge) તરીકે ઉત્તમ કામગીરી કરે છે. ભારતમાં ગોલ્ડ ETF માં કુલ AUM (Assets Under Management) ઓક્ટોબર 2025 સુધીમાં ₹1 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે, જે રોકાણકારોના વધતા વિશ્વાસને દર્શાવે છે.
સાવચેતી જરૂરી: વોલેટિલિટી અને વૃદ્ધિની મર્યાદા
જોકે, ગોલ્ડ અને સિલ્વરમાં રોકાણ કરતી વખતે કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને સિલ્વરમાં, ઇન્ટ્રા-ડે (Intraday) ધોરણે ભાવમાં મોટી વોલેટિલિટી (Volatility) જોવા મળે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ગોલ્ડ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને ફુગાવા સામે રક્ષણ આપે છે, પરંતુ તે લાંબા ગાળાની સંપત્તિ નિર્માણ માટે ઇક્વિટીનો વિકલ્પ નથી. ગોલ્ડનું રોકાણ મુખ્યત્વે રક્ષણાત્મક અને વ્યૂહાત્મક (Tactical) હેતુ માટે શ્રેષ્ઠ છે, આક્રમક વૃદ્ધિ માટે નહીં. સામાન્ય રીતે, પોર્ટફોલિયોના 5% થી 15% સુધી ગોલ્ડમાં રોકાણ કરવું ફાયદાકારક ગણાય છે, જેથી ઇક્વિટીના વૃદ્ધિ potencial સાથે સમાધાન ન થાય. SEBI દ્વારા ETF પ્રાઈસિંગમાં કરાયેલા સૂચિત ફેરફારો, જેમ કે પ્રાઈસ બેન્ડ અને કૂલિંગ-ઓફ પીરિયડ, ટૂંકા ગાળાની ટ્રેડિંગ ગતિશીલતા પર અસર કરી શકે છે.
ભવિષ્યની દિશા
SEBI દ્વારા ગોલ્ડ અને સિલ્વરને Lifecycle Funds માં સમાવિષ્ટ કરવા અને ETF માટે સ્થાનિક પ્રાઈસિંગ અપનાવવાનો નિર્ણય ભારતીય રોકાણ ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત અને વૈવિધ્યસભર બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. વૈશ્વિક માંગ, સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી અને ચાલી રહેલી ભૌગોલિક રાજકીય ચિંતાઓને ધ્યાનમાં લેતા, ગોલ્ડ આગામી સમયમાં પણ સમજદાર પોર્ટફોલિયોનો એક મુખ્ય હિસ્સો બની રહેશે. મોટાભાગના વિશ્લેષકો 2026 માટે ગોલ્ડના ભાવમાં તેજી જાળવી રાખવાની આગાહી કરી રહ્યા છે.