રાજસ્થાનમાં મગના ખેડૂતો આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. સરકારી ટેકાના ભાવ (MSP) **₹8,780** પ્રતિ ક્વિન્ટલ સામે બજારમાં હાલ ભાવ માત્ર **₹7,452** મળી રહ્યા છે. ૧ સપ્ટેમ્બરથી મગની આવકમાં **10 ગણો** ઉછાળો આવતા અને સરકારી ખરીદીમાં વિલંબ થતાં ખેડૂતોના માથે મોટું નુકસાન તોળાઈ રહ્યું છે.
આવકમાં રેકોર્ડ તોડ ઉછાળો
રાજસ્થાન, જે મગના ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર છે, ત્યાં માર્કેટિંગ યાર્ડમાં સ્થિતિ ગંભીર બની છે. ૧ સપ્ટેમ્બરથી અત્યાર સુધીમાં 63,000 ટન મગની આવક નોંધાઈ છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 10 ગણી વધારે છે. આટલી મોટી માત્રામાં આવકને કારણે બજારમાં સપ્લાય વધી જવાથી ભાવ ગગડી ગયા છે.
સરકારની ખરીદીમાં વિલંબ અને નુકસાન
ખેડૂત સંગઠનોનું કહેવું છે કે Nafed અને NCCF દ્વારા સરકારી ખરીદીમાં થતા વિલંબને કારણે ખેડૂતોને આ નુકસાન ભોગવવું પડી રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં આ વિલંબને કારણે ખેડૂતોને અંદાજે ₹14.4 કરોડની આવકનું નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે. આ ઉપરાંત, Nafed દ્વારા જુના સ્ટોકને ₹6,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલના ભાવે બજારમાં વેચવામાં આવતા નવી આવકને પણ અસર થઈ છે.
વાવેતરમાં ઘટાડો અને ભવિષ્યની ચિંતા
મગના ભાવમાં સ્થિરતા ન મળવાને કારણે ખેડૂતોમાં ભારે રોષ છે. ૨૦૨૬-૨૭ માટે MSPમાં માત્ર 0.1% નો મામૂલી વધારો કરાયો છે, જે અન્ય ખરીફ પાકોની સરખામણીમાં સૌથી ઓછો છે. હાલમાં મગનું વાવેતર પણ નિર્ધારિત 26.50 લાખ હેક્ટરના લક્ષ્યાંક કરતા 13% નીચું રહ્યું છે. જો સરકાર ઘઉં અને ડાંગરની જેમ ઓટોમેટિક ખરીદી સિસ્ટમ નહીં અપનાવે, તો આગામી સીઝનમાં ખેડૂતો અન્ય પાક તરફ વળે તેવી શક્યતા છે.