ભારતમાં હવે **880 ટનથી વધુ** સોનું સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત છે ત્યારે RBI હવે આ નિષ્ક્રિય પડેલા સોનાને GIFT City સ્થિત India International Bullion Exchange (IIBX) દ્વારા લિક્વિડ ટ્રેડિંગ હબ બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
સોનું હવે કામ કરશે!
વર્ષો સુધી લંડનમાં Bank of England ના વૉલ્ટમાં પડ્યા રહ્યા બાદ, આજે RBI નું અંદાજે 77% સોનું ભારતની ધરતી પર સુરક્ષિત છે. જોકે, માત્ર સુરક્ષા પૂરતું નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ ગોલ્ડને સક્રિય કરવામાં આવે, તો તે ભારત માટે નવી આવકનું સાધન બની શકે છે.
IIBX કેવી રીતે ગેમ-ચેન્જર બનશે?
GIFT City માં આવેલું IIBX માત્ર એક એક્સચેન્જ નથી, પણ તે લંડન જેવા વૈશ્વિક ગોલ્ડ માર્કેટ્સને ટક્કર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. અહીં સેન્ટ્રલ બેન્કો અને મોટા સંસ્થાઓ ગોલ્ડ સ્વેપ, સેટલમેન્ટ અને લેન્ડિંગ જેવી સુવિધાઓનો લાભ લઈ શકે છે. જ્યારે સોનું વૉલ્ટમાં પડ્યું હોય ત્યારે તે માત્ર 'ડેડ વેઈટ' છે, પરંતુ તેને ફાઈનાન્શિયલ સિસ્ટમમાં લાવવાથી त्यावर વળતર (Yield) મેળવવું શક્ય બનશે.
પ્રાઈવેટ ગોલ્ડ અને ઈકોનોમી
ભારતીયો પાસે મોટા પાયે સોનું પડ્યું છે જેનો કોઈ આર્થિક લાભ મળતો નથી. ઈલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ્સ (Electronic Gold Receipts) ના માધ્યમથી આ પ્રાઈવેટ ગોલ્ડને ફોર્મલ ઈકોનોમી સાથે જોડવાની મોટી તક છે. જો IIBX સ્થાનિક માર્કેટને ગ્લોબલ માર્કેટ સાથે લિંક કરી શકે, તો ભારત ભવિષ્યમાં 'પ્રાઈસ ફોલોઅર' ને બદલે 'પ્રાઈસ મેકર' બની શકે છે.
હવે રોકાણકારોની નજર IIBX ના ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર છે. શું ભારત આ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા સોનાને માત્ર ધાતુ તરીકે નહીં પણ એક લિક્વિડ ફાઈનાન્શિયલ એસેટ તરીકે વિકસાવવામાં સફળ થશે? તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.