સાઉદી અરેબિયાની મહત્વની ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન પર ડ્રોન હુમલાને કારણે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઘટનાને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાયના **4%** હિસ્સા પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, જે ભારત જેવા મોટા આયાતકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ખળભળાટ
સાઉદી અરેબિયાની ક્રિટિકલ ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન બંધ થતા એનર્જી માર્કેટમાં તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ઉછળીને $107 પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચી ગયા છે, જ્યારે WTI ક્રૂડ $103 ની નજીક ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. 10 અને 11 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન થયેલા ડ્રોન હુમલાને કારણે આ પાઈપલાઈન હાલમાં કાર્યરત નથી.
સપ્લાય ચેઈન પર મોટું સંકટ
આ પાઈપલાઈન વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ મહત્વની છે કારણ કે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને બાયપાસ કરીને લાલ સમુદ્રના બંદર 'યાનબુ' સુધી તેલ પહોંચાડે છે. હાલના અનુમાન મુજબ, આ રૂટને ફરીથી ચાલુ કરવામાં 3 થી 6 અઠવાડિયા લાગી શકે છે, જેનાથી દરરોજ 40 લાખ બેરલ તેલના સપ્લાયમાં ઘટાડો થવાની ભીતિ છે, જે વૈશ્વિક પુરવઠાના લગભગ 4% જેટલો છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. જો ક્રૂડના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો દેશનું ઈમ્પોર્ટ બિલ વધી શકે છે, જે મોંઘવારીમાં વધારો કરી શકે છે. ખાસ કરીને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) માટે આ સ્થિતિ કપરી છે. જો તેઓ વધેલા ખર્ચને ગ્રાહકો સુધી નહીં પહોંચાડી શકે, તો તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવશે. જોકે, અપસ્ટ્રીમ ઓઈલ પ્રોડ્યુસર્સને સારી રિયલાઈઝેશન પ્રાઈસ મળી શકે છે.
ફ્યુચર આઉટલુક
માર્કેટ હાલમાં 'રિસ્ક પ્રીમિયમ' પર ચાલી રહ્યું છે. જહાજોના વધતા વીમા ખર્ચ અને શિપિંગ ભાડાને કારણે તેલના ભાવમાં હજુ વધુ તેજી જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે પાઈપલાઈન રિપેરિંગની સમયમર્યાદા અને સાઉદી સત્તાવાળાઓના સત્તાવાર નિવેદનો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.