તેલના ભાવમાં તેજી: ઈરાન સાથેની વાતચીતના સંકેત અને સપ્લાયની ચિંતા

ભાવમાં શા માટે આવ્યો ઉછાળો?

વૈશ્વિક બજારમાં આજે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી તેજી જોવા મળી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ $105.50 પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચ્યું છે, જ્યારે વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) $98.76 આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. આ રિકવરી યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન સાથેની વાતચીત 'અંતિમ તબક્કામાં' હોવાના સૂચન બાદ આવી છે. આ જાહેરાતથી શરૂઆતમાં સપ્લાય ખોરવાઈ જવાની ચિંતાઓ ઓછી થઈ હતી.

ભાવને ટેકો આપતા પરિબળો:

જોકે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, જે વૈશ્વિક ઉર્જા શિપમેન્ટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે, તેને લઈને સતત ચિંતાઓ અને યુએસ ઓઈલ ઇન્વેન્ટરીમાં થયેલો મોટો ઘટાડો હાલમાં ભાવને ટેકો આપી રહ્યા છે. સેટલાઇટ ડેટા દર્શાવે છે કે ત્રણ સુપરટેન્કર્સ સફળતાપૂર્વક સામુદ્રધુની પાર કરીને એશિયા તરફ ગયા છે, જેનાથી થોડી રાહત મળી છે. પરંતુ, વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે શિપિંગના સમયગાળાને કારણે ફિઝિકલ ઓઈલ માર્કેટમાં ટાઈટનેસ (Tightness) જળવાઈ રહી શકે છે.

યુએસ એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશને (EIA) કોમર્શિયલ ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાવ્યો છે, જે સપ્લાયની ચિંતાઓને વધુ વેગ આપી રહ્યો છે. પાકિસ્તાન દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલા અને ગલ્ફ નેતાઓ દ્વારા સમર્થિત રાજદ્વારી પ્રયાસોએ બજારમાં વોલેટિલિટી (Volatility) ઉમેરી છે. ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી થતા શિપિંગ ટ્રાફિક પર પોતાનું નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું છે અને કોઈપણ કાર્યવાહી સામે ચેતવણી આપી છે, જેના કારણે પરિસ્થિતિ ગૂંચવણભરી બની રહી છે.

ભૂતકાળ અને ભવિષ્યના સંકેતો:

ઐતિહાસિક રીતે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં વિક્ષેપ આવવાથી તેલના ભાવમાં મોટી તેજી આવી છે. ભૂતકાળમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $120 અને $144 પ્રતિ બેરલને પણ પાર કરી ગયું હતું. Citi ના વિશ્લેષકોએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે નજીકના ભવિષ્યમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $120 સુધી પહોંચી શકે છે, કારણ કે સપ્લાય વિક્ષેપના જોખમોને ઓછો આંકવામાં આવી રહ્યા હતા.

આ રાજદ્વારી પ્રગતિની ધારણા છતાં, જોખમો યથાવત છે. હોર્મુઝમાંથી શિપિંગ ટ્રાફિક પર ઈરાનનું ચાલુ નિયંત્રણ અને વાટાઘાટો અંગેની અનિશ્ચિતતા સૂચવે છે કે સપ્લાય વિક્ષેપ ચાલુ રહી શકે છે. વિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે છૂટછાટો વિના સફળતા મળવાની શક્યતા ઓછી છે, જે ભાવમાં ઘટાડાને ઉલટાવી શકે છે. EIA દ્વારા નોંધાયેલો ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીનો ઘટાડો વૈશ્વિક સ્ટોક્સના ઝડપી ઘટાડાને પણ દર્શાવે છે.

રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ હોવાથી, તેલ બજાર યુએસ-ઈરાન સંબંધો પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહે છે. જોકે ઉકેલથી ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ ચાલુ સપ્લાય મર્યાદાઓ અને ઇન્વેન્ટરીનો ઘટાડો સૂચવે છે કે ભાવો ઊંચા રહી શકે છે. અનુમાનો અનુસાર, આ ક્વાર્ટરના અંત સુધીમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $111.28 અને બાર મહિનામાં $126.35 સુધી પહોંચી શકે છે.