15 એપ્રિલ, 2026ના રોજ વૈશ્વિક કમોડિટી બજારોમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો. જ્યાં એક તરફ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી મંત્રણાથી ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ઘટવાની આશા જાગી હતી, તેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો, ત્યારે બીજી તરફ સોના અને ચાંદી જેવી કિંમતી ધાતુઓમાં ખાસ તેજી જોવા મળી નહીં.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો
બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ 5% જેટલા ઘટીને $95 પ્રતિ બેરલની નીચે પહોંચી ગયા હતા, જ્યારે WTI ફ્યુચર્સ $90.37 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. મધ્ય પૂર્વમાં સપ્લાય ખોરવાવાની ચિંતાઓ ઘટતાં આ તીવ્ર વેચવાલી જોવા મળી હતી. આ ઘટાડાએ દર્શાવ્યું કે બજારો ડિ-એસ્કેલેશન (de-escalation) ના માર્ગે આગળ વધી રહ્યા છે.
સોના-ચાંદીમાં સ્થિરતા, ડોલર મજબૂત
સોના અને ચાંદીના ભાવ, જે શરૂઆતમાં થોડા વધ્યા હતા, તે સ્થિર રહ્યા. MCX પર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ ₹1,54,800 પ્રતિ 10 ગ્રામની આસપાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ ગોલ્ડ $4,815 પ્રતિ ઔંસની નજીક ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. સિલ્વર ફ્યુચર્સમાં પણ નફા-વસૂલી જોવા મળી. યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) માં નજીવો વધારો જોવા મળ્યો, જે 98.19 ની આસપાસ હતો. આ સ્થિતિએ સોના-ચાંદીની તેજી પર બ્રેક લગાવી દીધી.
વ્યાજ દર અને ડોલરની અસર
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા રેટ કટની અપેક્ષાઓ ઘટી રહી છે. અગાઉ 2026 માટે અનેક રેટ કટની ધારણા હતી, પરંતુ વધતી મોંઘવારી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવને કારણે હવે આ અપેક્ષાઓ બદલાઈ રહી છે. 10-વર્ષીય યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ લગભગ 4.25% ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહી છે. રેટ કટમાં વિલંબની સંભાવના નોન-યીલ્ડિંગ અસ્કયામતો જેવી કે સોનાને ઓછી આકર્ષક બનાવે છે.
ભારતીય બજાર પર અસર
ભારતીય બજારમાં, યુએસ ડોલરની મજબૂતીને કારણે રૂપિયો દબાણ હેઠળ રહ્યો, જે લગભગ ₹93.29 ની આસપાસ ટ્રેડ થયો. ભારતમાં માર્ચ 2026 માટે CPI ફુગાવો વધીને 3.4% (ફેબ્રુઆરીમાં 3.2% હતો) થયો, જે ખાસ કરીને ખાદ્ય પદાર્થોના કારણે સતત મોંઘવારી સૂચવે છે. જોકે, ઘટતા ઓઇલના ભાવ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ઘટવાની આશાએ ભારતીય સરકારી બોન્ડ માર્કેટને રાહત આપી, જેના કારણે 10-વર્ષીય બેન્ચમાર્ક બોન્ડ યીલ્ડ ત્રણ અઠવાડિયાના નીચા સ્તરે 6.88% પર પહોંચી ગઈ.
કોપરના ભાવમાં MCX પર નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો, જે મજબૂત ચીની માંગ અને નબળા ડોલરને કારણે હોવાનું મનાય છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
જોકે રાજદ્વારી પ્રગતિ છતાં, હાલના ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો યથાવત છે. વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિની અપેક્ષાઓ અને મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષો પર નજર રહેશે. નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી US-Iran વાતચીતમાં સ્પષ્ટતા નહીં આવે અને ડોલરની ચાલ યથાવત રહેશે ત્યાં સુધી સોનામાં રેન્જ-બાઉન્ડ ટ્રેડિંગ જોવા મળી શકે છે. લાંબા ગાળે, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ સોનાના ભાવને ટેકો આપી શકે છે.