ધનતેરસ ૨૦૨૬ના અવસરે NSE ના Electronic Gold Receipts (EGR) સેગમેન્ટમાં **૧.૮ લાખ** યુનિટ્સનું ટ્રેડિંગ થયું છે, જેનું મૂલ્ય **₹૨૬.૪૬ કરોડ** રહ્યું છે. ડિજિટલ સોનાના ટ્રેડિંગ દ્વારા ભારતનું ગોલ્ડ ઈમ્પોર્ટ બિલ ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
ડિજિટલ ગોલ્ડ તરફ વધતા કદમ
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ભારતીય ઘરોમાં રહેલા સોનાને ડિજિટલ સ્વરૂપમાં લાવવા માટે EGR સેગમેન્ટને સતત મજબૂત કરી રહ્યું છે. ૬ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ ધનતેરસના તહેવાર દરમિયાન ૧,૮૧,૭૬૩ યુનિટ્સનું વેપાર કરીને એક મોટો આંકડો નોંધાયો છે. એક્સચેન્જનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય પરિવારો પાસે રહેલા અંદાજે ૨૫,૦૦૦ થી ૩૫,૦૦૦ ટન નિષ્ક્રિય સોનાને ફોર્મલ ફાઈનાન્શિયલ સિસ્ટમમાં લાવવાનો છે, જેથી ભારતનું વાર્ષિક ગોલ્ડ ઈમ્પોર્ટ બિલ $૫ અબજ થી $૬ અબજ જેટલું ઘટી શકે.
ડિજિટલ ગોલ્ડ વિરુદ્ધ ફિઝિકલ ગોલ્ડ
૧૮ મે, ૨૦૨૬ના રોજ શરૂ થયેલ આ EGR ફ્રેમવર્ક રોકાણકારોને ૧૦ મિલિગ્રામ જેટલા નાના હિસ્સામાં પણ સોનું ખરીદવાની અને વેચવાની સુવિધા આપે છે. આ રિસીપ્ટ્સ SEBI દ્વારા નિયંત્રિત વૉલ્ટ્સમાં રાખવામાં આવેલા ૯૯૫ કે ૯૯૯ શુદ્ધતાના ભૌતિક સોના દ્વારા બેકઅપ ધરાવે છે. રોકાણકારો માટે સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે સ્ટોરેજનું જોખમ દૂર થાય છે અને શુદ્ધતાની ગેરંટી મળે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
NSE હાલમાં ઘરે બેઠા સોનું જમા કરાવવાની અને તેને સીધું ડીમેટ ખાતામાં ક્રેડિટ કરવાની સુવિધાઓ પર કામ કરી રહ્યું છે. જોકે, રોકાણકારોએ સમજવું જોઈએ કે EGR એ ફાઈનાન્શિયલ સિક્યોરિટી છે. જો તમે તેને ફરીથી ભૌતિક સોનામાં કન્વર્ટ કરાવવા માંગો છો, તો તે ત્વરિત પ્રક્રિયા નથી. તેમાં કન્વર્ઝન ચાર્જ, લોજિસ્ટિક્સ ફી અને GST જેવી ટેક્સ બાબતો પણ સામેલ હોઈ શકે છે. હાલમાં આ સેગમેન્ટ વિકાસના તબક્કે છે, તેથી સામાન્ય દિવસોમાં તેની લિક્વિડિટી (તરલતા) પર નજર રાખવી જરૂરી છે.