મહારાષ્ટ્રમાં શેરડીના ભાવ વધારાની માગણી સાથે ખેડૂતો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. પુણે-બેંગલુરુ હાઈવે જામ થવાથી દૂધ અને શાકભાજીના સપ્લાય ચેઈન પર અસર પડવાની ભીતિ છે, સાથે જ શુગર મિલોમાં ક્રશિંગ સીઝન શરૂ થવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
સ્વાભિમાની શેતકરી સંગઠન દ્વારા પુણે-બેંગલુરુ નેશનલ હાઈવે પર શરૂ કરાયેલા અનિશ્ચિતકાલીન આંદોલનને કારણે ટ્રાન્સપોર્ટ અને લોજિસ્ટિક્સ વ્યવસ્થાઓ ખોરવાઈ ગઈ છે. કીની ટોલ પ્લાઝા ખાતે ચાલી રહેલા આ વિરોધ પ્રદર્શને કરાડ અને કાગલ વચ્ચેના ટ્રાફિકને સંપૂર્ણ ઠપ્પ કરી દીધો છે, જેની સીધી અસર પુણે અને મુંબઈ તરફ જતા માલસામાનના આવાગમન પર પડી રહી છે. ખેડૂતોએ ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની માગણીઓ નહીં સંતોષાય, તો તેઓ દૂધ અને શાકભાજી જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો સપ્લાય પણ અટકાવી દેશે.
આર્થિક ખેંચતાણ અને માગણી
મુખ્ય વિવાદ શેરડીના પ્રતિ ટન ₹4,500 ના પ્રથમ હપ્તાની ચુકવણીને લઈને છે. ખેડૂતોનો તર્ક છે કે વર્તમાન 'ફેર એન્ડ રિમોનરેટિવ પ્રાઈસ' (FRP) ખેતીના વધતા ખર્ચને આવરી લેતું નથી. બીજી તરફ, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઈથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડીના રસ અને મોલાસીસના ઉપયોગ પર લાદવામાં આવેલા નવા પ્રતિબંધોને કારણે મિલોની આવકમાં મોટો ઘટાડો થયો છે, જેનાથી તેમની પાસે ખેડૂતોને વધુ નાણાં ચૂકવવાની ક્ષમતા ઘટી છે.
ઓપરેશનલ રિસ્ક અને ઈન્વેસ્ટર ચિંતા
મહારાષ્ટ્ર ભારતનું સૌથી મોટું ખાંડ ઉત્પાદક રાજ્ય છે. જો આ વિરોધ લાંબો ચાલશે, તો ક્રશિંગ સીઝનમાં વિલંબ થવાથી ખાંડની રિકવરી ઓછી થશે અને ગુણવત્તા પણ ઘટશે. રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે આ સ્થિતિ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવશે. ઉપરાંત, શેરડીનો જથ્થો પડોશી રાજ્ય કર્ણાટકની મિલોમાં ડાયવર્ટ થવાનું જોખમ પણ મિલોની કેપેસિટી યુટિલાઈઝેશનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. બજારના જાણકારો હવે રાજ્ય સરકારના મધ્યસ્થી પ્રયાસો અને ક્રશિંગ સીઝન ક્યારે શરૂ થશે તેના પર બાજ નજર રાખી રહ્યા છે.