મહારાષ્ટ્રમાં આ સીઝનમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ઘટીને **90 લાખ મેટ્રિક ટન** રહેવાની ધારણા છે. દુષ્કાળ અને અનિયમિત વરસાદને કારણે શેરડીની અછત વર્તાઈ રહી છે, જેના લીધે સુગર મિલોએ ક્રશિંગ સીઝન ટૂંકાવવી પડી છે.
ખાંડ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો
મહારાષ્ટ્ર જે ભારતનું ખાંડનું મુખ્ય ઉત્પાદક કેન્દ્ર છે, ત્યાં આ વખતે કુદરતી આફતોને કારણે ખેતી ચક્ર પ્રભાવિત થયું છે. સુગર કમિશનર ડૉ. સંજય કોલ્ટે ના અંદાજ મુજબ, રાજ્યનું કુલ ખાંડ ઉત્પાદન અગાઉના 99 લાખ ટન સામે ઘટીને 89 થી 90 લાખ મેટ્રિક ટન રહેવાનું અનુમાન છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ શેરડીની ઉપલબ્ધતામાં આવેલો નોંધપાત્ર ઘટાડો છે, જેમાં ક્રશિંગ વોલ્યુમ ગયા વર્ષના 1,045 લાખ ટન થી ઘટીને 900 લાખ ટન પર આવી શકે છે.
મિલ ઓપરેશન્સ પર દબાણ
સપ્લાયની તંગીને કારણે રાજ્યભરની ખાંડની ફેક્ટરીઓનો કાર્યકાળ ઘટી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, સરેરાશ ક્રશિંગ સીઝન અગાઉના 104 દિવસ થી ઘટીને 90 દિવસ થઈ શકે છે. સુગર મિલો માટે આ ટૂંકો સમયગાળો પડકારજનક છે કારણ કે મશીનરી મેન્ટેનન્સ અને મજૂરી જેવા ફિક્સ્ડ ખર્ચાઓ તો ચાલુ જ રહે છે, જે સીધી રીતે મિલોના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
ઈથેનોલ વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર
રાજ્યની સુગર મિલોએ ઈથેનોલ ઉત્પાદનમાં 296 કરોડ લીટરની સંયુક્ત ક્ષમતા સાથે મોટું રોકાણ કર્યું છે. જોકે, કાચા માલની અછત અને સરકારી પ્રતિબંધોને કારણે હવે મિલોએ શેરડીના રસ અને B-હેવી મોલાસીસને બદલે C-હેવી મોલાસીસ તથા અનાજ આધારિત ઈથેનોલ તરફ વળવું પડી રહ્યું છે. આ બદલાવથી પ્રોસેસિંગ ખર્ચમાં ફેરફાર થવાની શક્યતા છે.
પેમેન્ટ અને રેગ્યુલેટરી સ્થિતિ
ઉત્પાદનમાં મુશ્કેલીઓ છતાં, ગત સીઝનમાં 99.7% ફેક્ટરીઓએ ખેડૂતોને FRP પેમેન્ટ ચૂકવી દીધું છે. જોકે, 21 ફેક્ટરીઓ પર હજુ પણ ₹119 કરોડ જેટલી રકમ બાકી છે, જેના પર તંત્રની નજર છે. આગામી સમયમાં મિલો કેવી રીતે આ ખર્ચ અને બદલાતી ઈથેનોલ ફીડસ્ટોક નીતિઓને મેનેજ કરે છે તે રોકાણકારો માટે જોવું મહત્વનું રહેશે.