ગ્લોબલ માર્કેટમાં પ્રેશરને કારણે આજે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીના વાયદામાં મોટું ગાબડું પડ્યું છે. ચાંદીના ભાવ **3%** થી વધુ ઘટીને **₹1.93 લાખ** પ્રતિ કિલોની નજીક પહોંચી ગયા છે.
માર્કેટમાં કેમ જોવા મળ્યો કડાકો?
શુક્રવારે સવારના સત્રમાં જ ચાંદીના વાયદામાં 3% થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ ઘટાડો માત્ર સ્થાનિક બજાર પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ગ્લોબલ કોમોડિટી માર્કેટમાં પ્રેશરને કારણે કિંમતોનું પુનઃમૂલ્યાંકન (Recalibration) થઈ રહ્યું છે. ભારતમાં રિટેલ બુલિયન રેટ્સ પણ ઘટીને અંદાજે ₹1.939 લાખ પ્રતિ કિલોની આસપાસ જોવા મળ્યા છે.
ભાવ કેમ બદલાય છે?
રોકાણકારોએ એ સમજવું જરૂરી છે કે ફિઝિકલ સિલ્વર (Physical Silver) ના ભાવ MCX ના વાયદા કરતા અલગ હોય છે. તેમાં સ્થાનિક ટેક્સ, ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી, ટ્રાન્સપોર્ટેશન કોસ્ટ અને ડીલર માર્જિન જેવી બાબતો ઉમેરાતી હોય છે, જેના કારણે ફિઝિકલ ચાંદી ખરીદતી વખતે ભાવમાં તફાવત જોવા મળે છે.
શું ચાંદી સોનાથી અલગ છે?
ચાંદી માત્ર એક રોકાણની ધાતુ નથી, પરંતુ તે ઈન્ડસ્ટ્રીયલ વપરાશમાં પણ મોટા પાયે વપરાય છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોલર એનર્જી સેક્ટરમાં ચાંદીની માંગ વધુ હોવાથી, ગ્લોબલ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ગ્રોથ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ડેટાની સીધી અસર તેના ભાવ પર પડે છે. જ્યારે પણ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ આઉટપુટમાં નરમાશના સંકેત મળે, ત્યારે ચાંદી પર વેચવાલીનું દબાણ વધી જાય છે.
ડોલર અને વોલેટિલિટીનું ગણિત
ચાંદીના ભાવ પર US Dollar Index અને સેન્ટ્રલ બેન્કોની વ્યાજ દર અંગેની પોલિસીની પણ મોટી અસર પડે છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય, ત્યારે અન્ય કરન્સી ધરાવતા દેશો માટે ચાંદી મોંઘી પડે છે, જે ભાવમાં ઘટાડો લાવે છે. ચાંદીનું 'બીટા' (Beta) સોના કરતા વધારે હોય છે, એટલે કે માર્કેટમાં અસ્થિરતા હોય ત્યારે ચાંદી સોના કરતા પણ વધુ ઝડપથી વધ-ઘટ અનુભવે છે.