કેરળના માછીમારોએ શ્રિંપ ટ્રોલર્સમાં ટર્ટલ-એક્સક્લુડર ડિવાઇસ (TED) લગાવવાના આદેશનો વિરોધ કર્યો છે. માછીમારોનું કહેવું છે કે આનાથી માછલીઓના પકડમાં **8-10%** નો મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
નુકસાનની આશંકા અને વિરોધનું કારણ
કેરળના ફિશિંગ બોટ અને ફિશરી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ફેડરેશને ટર્ટલ-એક્સક્લુડર ડિવાઇસ (TED) ના ફરજિયાત ઇન્સ્ટોલેશન સામે મોરચો માંડ્યો છે. માછીમારોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે આ ઉપકરણો લગાવવાથી કુલ કેચમાં 8% થી 10% સુધીનો ઘટાડો આવી શકે છે, જે તેમના વ્યવસાયની આર્થિક કરોડરજ્જુ તોડી શકે છે. આ ઉપકરણો મુખ્યત્વે સમુદ્રી કાચબાને બચાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તે માછીમારીની કામગીરીને મોંઘી અને ઓછી કાર્યક્ષમ બનાવી રહ્યા છે.
અમેરિકાના નિયમો અને નિકાસ પર ખતરો
આ વિવાદનું મુખ્ય મૂળ અમેરિકાની કડક આયાત નીતિઓ છે. ભારતીય શ્રિંપ (ઝીંગા) ઉદ્યોગ માટે અમેરિકા સૌથી મોટું બજાર છે. જો ભારતીય નિકાસકારો આ આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું પાલન ન કરે, તો નિકાસ પર પ્રતિબંધ આવી શકે છે. જોકે, સ્થાનિક માછીમારો આ નિયમોની તાર્કિકતા પર પણ સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.
'ભારત બ્રાન્ડિંગ'નો વિકલ્પ
આ સમસ્યાના ઉકેલ તરીકે ફેડરેશને એક નવી દરખાસ્ત રજૂ કરી છે: 'ભારત બ્રાન્ડિંગ' સર્ટિફિકેશન સિસ્ટમ. આ સિસ્ટમ હેઠળ ભારતીય સંશોધન સંસ્થાઓની મદદથી સ્થાનિક રીતે સસ્ટેનેબિલિટીનું પ્રમાણપત્ર મેળવવાની યોજના છે.
આમાં નીચેની સંસ્થાઓની ભૂમિકા મહત્વની રહેશે:
- CMFRI (સેન્ટ્રલ મરીન ફિશરીઝ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ)
- CIFT (સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફિશરીઝ ટેક્નોલોજી)
- MPEDA (મરીન પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી)
માછીમારોનું માનવું છે કે કેરળના દરિયાકાંઠે કાચબા માટે ખતરો ઘણો ઓછો છે, તેથી વિદેશી આદેશોનું આંધળું અનુકરણ કરવાને બદલે ભારતનું પોતાનું પ્રમાણપત્ર વધુ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે.