ભારત સરકાર ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે નેશનલ સ્ટોકપાઈલિંગ પોલિસી લાવવાની તૈયારીમાં છે, જે આગામી એક મહિનામાં જાહેર થઈ શકે છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિફેન્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા સેક્ટર્સ માટે સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
માઈન્સ મિનિસ્ટ્રીની મહત્વની જાહેરાત
મિનિસ્ટ્રી ઓફ માઈન્સ ટૂંક સમયમાં ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે નેશનલ સ્ટોકપાઈલિંગ પોલિસી લાવવા જઈ રહી છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ ડિફેન્સ, ટેલિકોમ્યુનિકેશન, એરોસ્પેસ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ક્ષેત્રોને ગ્લોબલ સપ્લાય શોર્ટફૉલથી બચાવવાનો છે. માઈન્સ સેક્રેટરી કેશવ ચંદ્રાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ફ્રેમવર્ક હવે ફાઈનલ સ્ટેજમાં છે અને તે 'નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ મિશન' નો ભાગ હશે.
30 થી વધુ મિનરલ્સ પર ફોકસ
આ પોલિસીમાં 30 થી વધુ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ સામેલ કરવામાં આવશે, જેમાં લિથિયમ, નિકલ, કોબાલ્ટ અને દુર્લભ પૃથ્વીના તત્વો (rare earth elements) નો સમાવેશ થાય છે. ભારત જે રીતે ક્લીન એનર્જી અને ઈલેક્ટ્રિક પાવર ગ્રીડ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેને જોતા આ મિનરલ્સની ઉપલબ્ધતા આર્થિક દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે.
પ્રોસેસિંગ પાર્ક્સની તૈયારી
સરકાર આ માટે ચાર રાજ્યો - ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશામાં ડેડિકેટેડ મિનરલ પ્રોસેસિંગ પાર્ક્સ બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. આ પાર્ક્સનો ઉદ્દેશ્ય કાચા માલના નિષ્કર્ષણથી આગળ વધીને વેલ્યુ એડિશન (Value Addition) કરવાનો છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
જોકે, આ પોલિસી લાંબા ગાળા માટે ફાયદાકારક દેખાઈ રહી છે, પરંતુ રોકાણકારોએ અમલીકરણના જોખમો પર નજર રાખવી જોઈએ. ભારતમાં માઈનિંગ સેક્ટરને ભૂતકાળમાં ટેકનિકલ જટિલતાઓ અને ઓક્શનમાં વિલંબ જેવી સમસ્યાઓ નડી છે. આ સિવાય, પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ સ્થાપવા માટે જરૂરી મોટા કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર અને ગ્લોબલ માર્કેટમાં મિનરલના ભાવમાં થતા ફેરફાર કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.