ભારતીય સ્ટીલ ઉત્પાદકો માટે સારા સમાચાર છે, કારણ કે યુરોપિયન યુનિયને ભારત માટે વાર્ષિક **1.64 મિલિયન ટન**નો સ્ટીલ એક્સપોર્ટ ક્વોટા મંજૂર કર્યો છે. જોકે, જુલાઈ **2026** થી અમલમાં આવેલા નવા નિયમો મુજબ ક્વોટા કરતા વધુ નિકાસ પર ભારે ડ્યુટી લાગશે, જે કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
નિકાસ માટે નવો રૂટ
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે થયેલા કરાર મુજબ, હવે ભારત વાર્ષિક 1.64 મિલિયન ટન સ્ટીલની નિકાસ કરી શકશે. આ ક્વોટામાં 9.46 લાખ ટન 'મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન' (MFN) સ્ટેટસ હેઠળ અને 6.94 લાખ ટન ભારત-EU ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ સાથે જોડાયેલ છે.
એક્સપોર્ટ પર જોખમ (Risk Factor)
યુરોપિયન યુનિયને સ્ટીલના ઓવરકેપેસિટી રેગ્યુલેશન હેઠળ કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે. જો કોઈ કંપની ફાળવેલા ક્વોટા કરતા વધારે સ્ટીલની નિકાસ કરશે, તો તેના પર 50% સુધીની આયાત ડ્યુટી લાદવામાં આવશે. આ નિયમ સીધો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે FY27માં ભારતની કુલ ફિનિશ્ડ સ્ટીલ નિકાસમાં 25% થી 30% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. જો યુરોપિયન માર્કેટમાં માંગ ઓછી રહેશે અથવા ક્વોટા ભરાઈ જશે, તો સરપ્લસ સ્ટીલ સ્થાનિક બજારમાં આવશે, જેનાથી સ્ટીલના ભાવ ઘટી શકે છે. આ સ્થિતિ JSW Steel, Tata Steel અને SAIL જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના શેર માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. ઉપરાંત, CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ના પડકારો નિકાસકારો માટે લાંબા ગાળાની અડચણ બની રહેશે.