ભારતમાં જૂન મહિનામાં ખાદ્યતેલની આયાતમાં વાર્ષિક ધોરણે **29%** નો ઘટાડો થયો છે, જે ચાલુ ઓઇલ યરનો સૌથી નીચો સ્તર છે. પામ ઓઇલ અને અન્ય તેલ વચ્ચે ભાવનો તફાવત ઘટતાં આયાત પર અસર પડી છે.
પામ ઓઇલ અને અન્ય તેલમાં ભાવનો તફાવત ઘટવાથી આયાત પર અસર
ભારતમાં ખાદ્યતેલની આયાતમાં જૂન મહિનામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. Solvent Extractors' Association of India (SEA) ના આંકડા મુજબ, આ મહિનામાં કુલ આયાત 11.46 લાખ ટન રહી, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 29% ઓછી છે. આ ચાલુ ઓઇલ યરમાં (જે નવેમ્બર 2025 માં શરૂ થયું હતું) સૌથી નીચો માસિક આયાત આંકડો દર્શાવે છે.
આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ પામ ઓઇલના ભાવમાં મળતું ડિસ્કાઉન્ટ ઘટવું છે. ભારતમાં સામાન્ય રીતે પામ ઓઇલની આયાત તેના નીચા ભાવને કારણે વધુ થાય છે. પરંતુ, પામ ઓઇલ અને સોયાબીન તેલ જેવા અન્ય ખાદ્યતેલો વચ્ચે ભાવનો તફાવત $50 પ્રતિ ટન થી ઓછો થઈ જતાં આયાતકારો માટે ફાયદો ઓછો થઈ ગયો. જેના પરિણામે, જૂનમાં ક્રૂડ પામ ઓઇલની આયાત ઘટીને 488,863 ટન થઈ, જે મે મહિનામાં 546,456 ટન હતી.
આયાત મિશ્રણમાં ફેરફાર અને સ્ટોક લેવલ
જ્યારે પામ ઓઇલની આયાતમાં ઘટાડો થયો, ત્યારે અન્ય કોમોડિટીઝના આયાત મિશ્રણમાં વિવિધતા જોવા મળી. સોયાબીન તેલની આયાતમાં પણ 23% ઘટાડો થયો અને તે 381,000 ટન પર પહોંચી ગયો. બીજી તરફ, સૂર્યમુખી તેલની આયાતમાં વધારો થયો, જે મે મહિનાના 195,726 ટન થી વધીને જૂનમાં 242,870 ટન થઈ.
નોંધનીય છે કે, છેલ્લા બે મહિનાથી રિફાઇન્ડ તેલની આયાત શૂન્ય પર રહી છે, જે વર્તમાન વેપાર નીતિઓ અને માર્કેટની માંગ દર્શાવે છે. 1 જુલાઈ, 2026 સુધીમાં, દેશમાં કુલ ખાદ્યતેલનો સ્ટોક 20.09 લાખ ટન નોંધાયો હતો, જે ગયા વર્ષના 22.16 લાખ ટન કરતાં ઓછો છે. આ દર્શાવે છે કે ઉદ્યોગ ઓછી ઇન્વેન્ટરીનું સંચાલન કરી રહ્યો છે.
કુલ આયાત અને પ્રાદેશિક વેપાર ગતિશીલતા
જૂન મહિનામાં તીવ્ર ઘટાડો છતાં, ચાલુ ઓઇલ યર માટે એકંદરે ચિત્ર ઊંચી માંગનું રહ્યું છે. નવેમ્બર 2025 થી જૂન 2026 સુધીના પ્રથમ આઠ મહિનામાં કુલ આયાત 105.7 લાખ ટન સુધી પહોંચી, જે પાછલા ચક્રના સમાન ગાળામાં થયેલી 99.55 લાખ ટન ની આયાત કરતાં વધારે છે.
રોકાણકારો માટે એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે નેપાળથી રિફાઇન્ડ તેલનું શિપમેન્ટ ભારતીય બજારમાં ભૂમિકા ભજવતું રહે છે. SAFTA (South Asian Free Trade Area) કરાર હેઠળ, જે ડ્યુટી-ફ્રી આયાતને મંજૂરી આપે છે, નેપાલે નવેમ્બર 2025 થી એપ્રિલ 2026 દરમિયાન ભારતમાં 3.3 લાખ ટન થી વધુ રિફાઇન્ડ તેલની નિકાસ કરી છે. આ આયાતની ગતિ, ઘરેલું માંગના ટ્રેન્ડ અને વૈશ્વિક કોમોડિટીના ભાવમાં થતી વધઘટ આવનારા ત્રિમાસિક ગાળામાં ખાદ્યતેલ કંપનીઓ માટે માર્જિન સ્થિરતા જાળવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.