ભારતે કોપરની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે ઝામ્બિયા સાથે ફરીથી રાજદ્વારી વાટાઘાટો શરૂ કરી છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે મહત્વપૂર્ણ એવા કોપરના સોર્સિંગ માટે અગાઉના અવરોધોને દૂર કરી હવે નવી રણનીતિ પર કામ શરૂ થયું છે.
ભારતે કોપર માઈનિંગ એસેટ્સમાં રોકાણ કરવા માટે ઝામ્બિયાના સત્તાવાળાઓ સાથે ફરીથી રાજદ્વારી મંત્રણા શરૂ કરી છે. 26 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ યોજાયેલી આ પ્રાથમિક ચર્ચાઓ એ બાબતનો સંકેત આપે છે કે અગાઉના ડેડલોક બાદ ભારત હવે વધુ વ્યવહારુ અભિગમ અપનાવી રહ્યું છે.
કોપરની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવાની કવાયત
ભારત માટે કોપર એક વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત છે, જે ટેકનોલોજી અને એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે અનિવાર્ય છે. વર્ષ 2018 માં સ્ટરલાઇટ કોપર પ્લાન્ટ બંધ થયા બાદથી દેશમાં કોપરની અછત વર્તાઈ રહી છે. અંદાજ છે કે જો આયાત પરની નિર્ભરતા યથાવત રહી, તો 2047 સુધીમાં દેશની 97% જરૂરિયાત માત્ર આયાત દ્વારા જ પૂરી કરવી પડશે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે KABIL (ખનીજ બિદેશ ઇન્ડિયા લિમિટેડ) સક્રિયપણે કામ કરી રહી છે.
વાટાઘાટોની બદલાયેલી વ્યૂહરચના
અગાઉ ઝામ્બિયા સાથેની વાતચીત 9,000 ચોરસ કિમીના વિવાદાસ્પદ એક્સપ્લોરેશન બ્લોકને કારણે અટકી પડી હતી. હવે સરકારે આ વિવાદિત પ્રોજેક્ટ્સને બાજુ પર રાખીને વધુ વ્યવહારુ અને ઓછી જટિલ તકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું નક્કી કર્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ એક લાંબા ગાળાની વ્યૂહાત્મક પહેલ છે. વિદેશી ધરતી પર માઈનિંગ પ્રોજેક્ટ્સ ચલાવવા ખૂબ જ મૂડી-સઘન (Capital-intensive) હોય છે અને તેમાં ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો પણ રહેલા છે. રોકાણકારોએ ખાસ નોંધવું જોઈએ કે આ કોઈ તાત્કાલિક પ્રોફિટ વધારનારી ઘટના નથી, પરંતુ લાંબા ગાળે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટેનું મહત્વનું પગલું છે. હવે બજારની નજર KABIL ની આગામી સમજૂતીઓ અને પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ પર રહેશે.