વેજીટેબલ ઓઈલની આયાતમાં થયેલા જોરદાર ઉછાળાને કારણે કંડલા અને હલ્દિયા જેવા મુખ્ય પોર્ટ્સ પર લોજિસ્ટિકલ સંકટ સર્જાયું છે. સ્ટોરેજ ટેન્ક ફૂલ હોવાથી માલ ઉતારવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે, જેની સીધી અસર રિફાઇનર્સના પ્રોફિટ માર્જિન પર પડી શકે છે.
ભારતના એડિબલ ઓઈલ સેક્ટરમાં હાલમાં ગંભીર લોજિસ્ટિકલ સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. કંડલા અને હલ્દિયા જેવા મુખ્ય પોર્ટ્સ પર ભારે ભીડ જોવા મળી છે. હાલમાં અંદાજે 3,00,000 મેટ્રિક ટન કાર્ગો ધરાવતા 9 જહાજો માલ ખાલી કરવા માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેના કારણે 10 દિવસ સુધીનો વિલંબ થઈ રહ્યો છે. મુખ્ય કારણ એ છે કે તમામ સ્ટોરેજ ટેન્ક ક્ષમતા મુજબ ફૂલ થઈ ગઈ છે.
ક્રાઈસિસ પાછળનું કારણ શું?
આ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ આયાત અને સ્થાનિક વપરાશ વચ્ચેનું અસંતુલન છે. ઓગસ્ટ 2026 માં ભારતે 1.54 મિલિયન ટન એડિબલ ઓઈલની આયાત કરી હતી, જે છેલ્લા 11 મહિનામાં સૌથી વધુ છે. તહેવારોની સિઝનમાં માંગ વધવાની અપેક્ષાએ કંપનીઓએ આક્રમક ખરીદી કરી હતી, પરંતુ બજારમાં માંગ ધારણા કરતા ઘણી નબળી રહી છે.
આયાતકારો પર નાણાકીય દબાણ
સરકારે 1 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી આયાતી તેલ પર ટેરિફ વેલ્યુમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે પ્રોસેસર્સ માટે ખર્ચ વધી ગયો છે. આ ઉપરાંત, જહાજો સમયસર ખાલી ન થવાને કારણે કંપનીઓએ ભારે 'ડેમરેજ ચાર્જીસ' (Demurrage Charges) ચૂકવવા પડી રહ્યા છે, જે તેમના નેટ પ્રોફિટને અસર કરી શકે છે.
આગળ શું થશે?
આ વધારાના સ્ટોકને મેનેજ કરવા માટે રિફાઇનર્સ ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બરના ગાળા માટે નવી ખરીદીના કોન્ટ્રાક્ટ ઘટાડી શકે છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા વેજીટેબલ ઓઈલ આયાતકારોમાંનું એક હોવાથી, આ વ્યૂહરચનાને કારણે પામ ઓઈલ અને સોયા ઓઈલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીઓના વર્કિંગ કેપિટલ અને ઇન્વેન્ટરી ક્લિયરન્સના ડેટા પર નજર રાખવી જોઈએ.