ભારતમાં મેટલર્જિકલ કોક (Met Coke) ની આયાત આ વર્ષે **60 લાખ ટન**ના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાની ધારણા છે. નવી એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લાગુ હોવા છતાં આયાતમાં **32%**નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં અછત અને પિગ આયર્ન નિકાસકારોને મળતી ટેક્સ છૂટ છે.
ભારત સરકારે જુલાઈ 2026 માં મેટલર્જિકલ કોક (Met Coke) પર પાંચ વર્ષની એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લાગુ કરી હતી, પરંતુ આ પગલું હાલમાં બજારની વાસ્તવિકતા સામે ટકી શક્યું નથી. ગત વર્ષની સરખામણીએ આયાતમાં 32% નો ધરખમ વધારો નોંધાયો છે, જે સાબિત કરે છે કે ટેરિફ હોવા છતાં સ્થાનિક માંગ અને પુરવઠા વચ્ચેનું અંતર ઘટ્યું નથી.
આયાત કેમ વધી રહી છે?
સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં માત્ર 6% નો વાર્ષિક વધારો થયો છે, જે સ્ટીલ અને પિગ આયર્ન ઉદ્યોગની માંગને પહોંચી વળવા માટે અપૂરતો છે. આ પરિસ્થિતિમાં કંપનીઓ વિદેશી માલ પર નિર્ભર છે, જેમાં ઇન્ડોનેશિયા મુખ્ય સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. અત્યાર સુધી ઇન્ડોનેશિયાથી આશરે 21 લાખ ટન મેટ કોકની આયાત થઈ ચૂકી છે.
ડ્યુટી હોવા છતાં આયાત ચાલુ રહેવાનું મુખ્ય કારણ પિગ આયર્ન નિકાસકારોને મળતી છૂટ છે. જો કોકનો ઉપયોગ પિગ આયર્ન બનાવવા માટે થાય અને તેની નિકાસ કરવામાં આવે, તો કંપનીઓ આયાત ડ્યુટીથી બચી શકે છે. ખાસ કરીને અમેરિકામાં ભારતીય પિગ આયર્નની મજબૂત માંગને કારણે ઉત્પાદકો આ છૂટનો પૂરો લાભ લઈ રહ્યા છે.
સ્ટીલ કંપનીઓ માટે પડકાર
રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય ઇનપુટ કોસ્ટમાં વધારો છે. ઓગસ્ટ 2026 માં મેટ કોકની કિંમત ₹35,850 પ્રતિ ટન પહોંચી હતી, જે વાર્ષિક ધોરણે 24% નો ઉછાળો દર્શાવે છે. વધતા જતા કોકિંગ કોલસાના વૈશ્વિક ભાવ અને આ મોંઘા ઇનપુટને કારણે સ્ટીલ ઉત્પાદકોના પ્રોફિટ માર્જિન પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આગામી સમયમાં, રોકાણકારોએ નીચેની બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ:
- રેગ્યુલેટરી જોખમ: જો સરકાર નિકાસ સંબંધિત ડ્યુટી છૂટમાં ફેરફાર કરે તો પિગ આયર્ન નિકાસકારોના પ્રોફિટ પર સીધી અસર પડશે.
- સપ્લાય ચેઈન: ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો પર નિર્ભરતા ટ્રેડ પોલિસીમાં ફેરફાર સમયે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
- માર્જિન પ્રેશર: જો સ્ટીલના ભાવમાં વધારો નહીં થાય અને મેટ કોકની કિંમતો ઊંચી રહેશે, તો કંપનીઓના નફામાં ઘટાડો નિશ્ચિત છે.