જુલાઈ 2026માં, ભારતમાં સોનાની આયાત **4.77%** વધીને **$4.16 બિલિયન** થઈ, જ્યારે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં તીવ્ર વધારા બાદ ચાંદીની આયાતમાં **66.1%** નો ઘટાડો નોંધાયો અને તે **$171.68 મિલિયન** થઈ ગઈ. સરકારે **6%** થી **15%** સુધી ટેક્સ વધારવાનો નિર્ણય ખરીદીની પેટર્નમાં મોટો ફેરફાર લાવી રહ્યો છે અને દાણચોરીની આશંકા પણ વધારી રહ્યો છે.
સોના-ચાંદીની આયાતમાં મોટો તફાવત
જુલાઈ 2026માં ભારતમાં સોના અને ચાંદીની આયાતના આંકડામાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો. સરકારે 13 મે, 2026 ના રોજ સોના અને ચાંદી પર કસ્ટમ ડ્યુટી 6% થી વધારીને 15% કરી દીધી હતી, જેના કારણે આયાતની પેટર્નમાં ફેરફાર થયો છે.
સોનાની આયાતમાં વૃદ્ધિ, પણ ધીમી
જુલાઈ મહિનામાં સોનાની આયાત 4.77% વધીને $4.16 બિલિયન પર પહોંચી. જોકે, આ વૃદ્ધિ દર છેલ્લા મહિનાઓની સરખામણીમાં ધીમો પડ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (એપ્રિલ-જુલાઈ) દરમિયાન, સોનાની કુલ આયાત 32.41% વધીને $15.17 બિલિયન થઈ છે. આયાતકારોમાં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ મુખ્ય સપ્લાયર છે, જે ભારતના કુલ સોનાના પ્રવાહનો લગભગ 40% હિસ્સો ધરાવે છે.
ચાંદીની આયાતમાં ભયંકર ઘટાડો
બીજી તરફ, ચાંદીની આયાત પર આ ડ્યુટી વધારાની મોટી અસર જોવા મળી. જુલાઈમાં ચાંદીની આયાત 66.1% ઘટીને માત્ર $171.68 મિલિયન રહી. એપ્રિલથી જુલાઈ 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, ચાંદીની કુલ આયાતમાં 50.81% નો ઘટાડો થઈને તે $718.42 મિલિયન પર પહોંચી ગઈ છે. ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો માને છે કે ઔદ્યોગિક ઉપયોગ અને રોકાણ બંનેમાં વપરાતી ચાંદી, ભાવ વધારા પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ છે, જેના કારણે ખરીદદારોએ ખરીદી મુલતવી રાખી છે.
સરકારનો હેતુ અને નવા પડકારો
સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) ને નિયંત્રિત કરવાનો અને વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange Reserves) ને બચાવવાનો છે. પરંતુ, આ નિર્ણયથી બુલિયન અને જ્વેલરી સેક્ટર માટે નવા પડકારો ઊભા થયા છે. ઊંચી લેન્ડિંગ કોસ્ટ (Landed Cost) ને કારણે કાયદેસર જ્વેલરી કંપનીઓના નફા પર દબાણ આવી રહ્યું છે, કારણ કે તેઓ ભાવ-સંવેદનશીલ ગ્રાહકો પર આ વધારાનો બોજ સંપૂર્ણપણે નાખી શકતા નથી.
દાણચોરીનું જોખમ વધ્યું
આ નિર્ણય બાદ ગેરકાયદેસર વેપારમાં પણ વધારો થવાની આશંકા છે. અમલીકરણ એજન્સીઓએ મે 2026 ના મધ્યથી જૂન 2026 ના અંત સુધીમાં 161 કિલો સોનું જપ્ત કર્યું છે. કાયદેસર આયાત અને ગ્રે માર્કેટ વચ્ચેના ભાવના તફાવતને કારણે ગ્રાહકો કાયદેસર માધ્યમોને ટાળી શકે છે, જે સંગઠિત વેપારીઓ માટે મોટો ખતરો છે.
આગળ શું?
આગામી તહેવારોની સિઝનમાં જ્વેલરી અને બુલિયન માર્કેટની માંગ પર સૌની નજર રહેશે. ઊંચા ભાવના વાતાવરણમાં સંગઠિત રિટેલર્સ તેમની વેચાણ વૃદ્ધિ જાળવી રાખશે કે કેમ, અને સરકાર દાણચોરીને કેટલી હદે રોકી શકશે, તે આવનારા સમયમાં આ ક્ષેત્રના પ્રદર્શન માટે નિર્ણાયક બનશે.
