ભારત દુનિયાનું મોટું ગોલ્ડ માર્કેટ હોવા છતાં, સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં સોનાની માંગમાં **29%** નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સોનાના ઊંચા ભાવ અને નબળા ચોમાસાની સીધી અસર ગ્રામીણ માંગ પર પડી છે, જેનાથી કુલ વપરાશ ઘટીને **162.5 ટન** રહ્યો છે.
માંગ ઘટવા પાછળના મુખ્ય કારણો
સોનાની માંગમાં આવેલી આ સુસ્તી માત્ર જ્વેલરી પૂરતી સીમિત નથી. આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, જ્વેલરી વપરાશમાં 20% નો ઘટાડો થઈને તે 99.9 ટન રહ્યો છે, જ્યારે રોકાણકારો તરફથી મળતી માંગ (બાર અને સિક્કા) માં 40% નો મોટો કડાકો બોલાઈ ગયો છે, જે હવે 55 ટન પર આવી ગઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે, વર્ષ 2026 માં સોનાની કુલ માંગ ઘટીને છેલ્લા છ વર્ષના નિમ્ન સ્તરે એટલે કે 625 થી 675 ટન રહેવાનું અનુમાન છે.
વધતી કિંમતો છતાં વધ્યું 'વેલ્યુ'
જોકે, ભૌતિક માંગ ઘટી હોવા છતાં, કુલ ટર્નઓવરના મૂલ્યમાં 3% નો વધારો થયો છે અને તે ₹2,41,900 કરોડ પર પહોંચ્યું છે. આ સાબિત કરે છે કે ભાવમાં થયેલા તોતિંગ ઉછાળાને કારણે લોકોએ ઓછું સોનું ખરીદવા માટે પણ વધુ ખર્ચ કરવો પડ્યો છે.
રોકાણના બદલાતા ટ્રેન્ડ્સ અને નિયમનકારી અવરોધો
સોનામાં ફિઝિકલ ખરીદી ઘટી છે, પરંતુ ETF માં લોકોનો રસ યથાવત છે. સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં ગોલ્ડ ETF નું AUM વધીને ₹1.86 લાખ કરોડ થયું છે. જોકે, 16 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસે ગોલ્ડ Fund of Funds (FoFs) માં નવા રોકાણ પર રોક લગાવી દીધી છે. જોકે, હાલની SIP અને સીધા ETF રોકાણ ચાલુ હોવાથી માર્કેટમાં તરલતા જળવાઈ રહી છે. હવે રોકાણકારોની નજર સોનાના ભાવમાં સ્થિરતા અને ગ્રામીણ આવકમાં સુધારા પર ટકેલી છે.