ભારત સરકાર મેટલ સ્ક્રેપના ઇમ્પોર્ટ પ્રોસેસને સરળ બનાવવા માટે એક મહત્વના પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરી રહી છે. હાલમાં વિદેશમાં થતું ઇન્સ્પેક્શન હવે સ્થાનિક બંદરો પર થાય તેવી શક્યતા છે, જેનાથી ઈન્ડસ્ટ્રીના સપ્લાય ચેઈન અવરોધો દૂર થઈ શકે છે.
ભારત સરકાર હાલમાં મેટલ સ્ક્રેપની આયાતને લઈને એક મોટી પોલિસી પર વિચારણા કરી રહી છે. 'મટીરિયલ રિસાયક્લિંગ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા' (MRAI) એ સરકારને એવી રજૂઆત કરી છે કે સ્ક્રેપનું ફરજિયાત ઇન્સ્પેક્શન વિદેશને બદલે ભારતીય બંદરો પર કરવામાં આવે.
અત્યારની સમસ્યા શું છે?
હાલના નિયમ મુજબ, ઇમ્પોર્ટરે સ્ક્રેપ શિપમેન્ટને જહાજમાં લોડ કરતા પહેલા વિદેશમાં જ અધિકૃત એજન્સીઓ પાસે તપાસ કરાવવી પડે છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં રેડિયોએક્ટિવ કે વિસ્ફોટક જેવી જોખમી વસ્તુઓ ન આવે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જો કે, દેશમાં દરરોજ અંદાજે 2,500 કન્ટેનર આવે છે, જેના કારણે રિસાયક્લિંગ સેક્ટર જે વાર્ષિક 13 મિલિયન મેટ્રિક ટન સ્ક્રેપ આયાત કરે છે, તેને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. ભારત જે 160 થી વધુ દેશોમાંથી સ્ક્રેપ મંગાવે છે, ત્યાં ઘણી જગ્યાએ અધિકૃત એજન્સીઓનો અભાવ હોવાથી ખર્ચ અને સમય બંને વધે છે.
સરકારનું સ્ટેન્ડ
ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) આ પ્રસ્તાવની તપાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ સુરક્ષાના કારણોસર સરકાર થોડી સાવધ છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે પ્રી-શિપમેન્ટ અને પોર્ટ-લેવલ ઇન્સ્પેક્શન બંનેના હેતુ અલગ છે. જો જોખમી કચરો ભારતીય કિનારે પહોંચી જાય, તો તે સુરક્ષા માટે મોટું જોખમ સાબિત થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
જો આ ફેરફાર મંજૂર થાય, તો મેટલ રિસાયક્લિંગ અને સેકન્ડરી સ્ટીલ કંપનીઓની કાર્યક્ષમતામાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટવાથી માર્જિન પર પોઝિટિવ અસર પડી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે સરકારના આગામી અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ, ખાસ કરીને સુરક્ષા પ્રોટોકોલ્સ અને ઇન્સ્પેક્શનના નવા માળખા અંગે.