ભારત સરકારે રેકોર્ડ **120.65 મિલિયન ટન** ઘઉંના ઉત્પાદન બાદ નિકાસ પરનો 4 વર્ષનો પ્રતિબંધ હટાવી દીધો છે. હવે ઘઉંની નિકાસ 'Prohibited' માંથી 'Free' શ્રેણીમાં આવી ગઈ છે.
નિકાસ પોલિસીમાં મોટો ફેરફાર
ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) દ્વારા 24 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ લેવાયેલા નિર્ણય મુજબ, હવે ઘઉં, મેંદા અને રવાના નિકાસ પર કોઈ પ્રતિબંધ રહેશે નહીં. આ નિર્ણયનું મુખ્ય કારણ ચાલુ વર્ષે થયેલું રેકોર્ડબ્રેક 120.65 મિલિયન ટન ઘઉંનું ઉત્પાદન છે.
ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (FCI) પાસે સધ્ધર સ્ટોક
હાલમાં FCI પાસે 50 મિલિયન ટનથી વધુ ઘઉંનો જથ્થો છે, જે છેલ્લા 5 વર્ષની સૌથી ઉંચી સપાટી છે. આ બમ્પર ઉત્પાદનને કારણે સરકાર હવે સરપ્લસ જથ્થાને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં મોકલવા માટે સજ્જ છે. આ સમાચારની સાથે જ લખનઉ અને હરદોઈ જેવા મોટા કૃષિ માર્કેટમાં ઘઉંના હોલસેલ ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધા અને પડકારો
જોકે, નિકાસ માટેનો રસ્તો સરળ નથી. કંડલા પોર્ટ પર ભારતીય ઘઉંના ભાવ $325 પ્રતિ ટન ચાલી રહ્યા છે, જ્યારે રશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો $295 થી ઓછા ભાવે ઘઉં સપ્લાય કરી રહ્યા છે. આ કિંમતના તફાવતને કારણે ભારતીય નિકાસ મોટે ભાગે નેપાળ, ભૂટાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા પાડોશી દેશો પૂરતી સીમિત રહેવાની શક્યતા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આગામી સમયમાં રબી સીઝન દરમિયાન અલ-નીનોની અસર અને હવામાનની સ્થિતિ મોટો ભાગ ભજવશે. જો સપ્લાયમાં ઘટાડો થશે, તો સરકાર ફરીથી નિકાસ પર નિયંત્રણો લાદી શકે છે, જે પોલિસી વોલેટિલિટીનું જોખમ ઊભું કરે છે. શેરબજારમાં કૃષિ, લોજિસ્ટિક્સ અને FMCG સેક્ટરના રોકાણકારોએ હવે નિકાસના વાસ્તવિક આંકડાઓ પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.