ભારતમાં ઈંડા અને ચિકનના છૂટક ભાવમાં વર્ષે-વર્ષે **35% થી 40%** નો મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. મકાઈ અને સોયાબીનના વધતા ભાવ અને ઉત્પાદનમાં **25%** ના ઘટાડાને કારણે સામાન્ય માણસનું બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે.
વધતી મોંઘવારી પાછળનું કારણ શું?
ભારતના શહેરી બજારોમાં હાલમાં એક ઈંડાનો ભાવ ₹14 સુધી પહોંચી ગયો છે. પોલ્ટ્રી ઉદ્યોગમાં ફીડ (ખોરાક) નો ખર્ચ કુલ ઓપરેટિંગ ખર્ચના 70% જેટલો હોય છે. હાલમાં મકાઈ અને સોયાબીન મિલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, જેના કારણે ખેડૂતો અને પોલ્ટ્રી માલિકો મુશ્કેલીમાં છે.
ઈથેનોલનો પ્રભાવ
આ આખા સંકટ પાછળ એક મોટું કારણ 'ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ' છે. દેશમાં કુલ મકાઈના ઉત્પાદનનો અંદાજે 37% હિસ્સો હવે ઈથેનોલ ડિસ્ટિલરીઝમાં ડાયવર્ટ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારના બાયોફ્યુઅલ લક્ષ્યાંકોને કારણે પોલ્ટ્રી ફીડ માટે સસ્તા કાચા માલની અછત સર્જાઈ છે.
ઉત્પાદનમાં મોટો કાપ
નુકસાન ઘટાડવા માટે, જૂન 2026 માં 'All India Poultry Breeders’ Association' અને અન્ય સંસ્થાઓએ ઉત્પાદનમાં 25% નો કાપ મૂકવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ અંતર્ગત પેરેન્ટ બ્રીડર સ્ટોક્સને કાઢી નાખવામાં આવ્યા (Culling), જેનાથી સપ્લાય ચેઈનમાં લાંબા ગાળાની અછત ઉભી થઈ છે. હવે જ્યારે બજારમાં ફરીથી સપ્લાય વધારવાની વાત આવશે, ત્યારે પણ આ પ્રક્રિયામાં મહિનાઓ નીકળી જશે, એટલે કે ટૂંક સમયમાં ભાવ ઘટવાની શક્યતા ઓછી છે.
આગળ શું?
ગરમી અને અનિયમિત ચોમાસાએ પણ પક્ષીઓની ઉત્પાદકતા પર અસર કરી છે. નાના ખેડૂતો માટે કામ ચાલુ રાખવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. આગામી શિયાળાની સીઝનમાં માંગ વધતા ભાવ પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને મકાઈના ભાવ અને સરકારની અનાજ ફાળવણીની પોલિસી પર નજર રાખવી જોઈએ.