ભારતમાં ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં એડિબલ ઓઈલની આયાત **૧.૭૪ મિલિયન મેટ્રિક ટન**ના ૨૬ મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે. દિવાળીની માંગ અને સરકારી ટેક્સમાં રાહતને કારણે આ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જોકે નબળા રૂપિયા અને રિફાઇનર્સ માટે વધતા જોખમો પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
વિક્રમી આયાત અને સરકારી નીતિની અસર
દુનિયામાં વનસ્પતિ તેલના સૌથી મોટા ગ્રાહક ગણાતા ભારતમાં ઓક્ટોબરમાં આયાતનો આંકડો ૧.૭૪ મિલિયન મેટ્રિક ટન રહ્યો છે, જે અગાઉના મહિના કરતા ૧૩% વધારે છે. ખાસ કરીને સોયાબીન તેલની આયાત ૬,૫૩,૦૦૦ મેટ્રિક ટનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી હતી, જ્યારે પામ ઓઈલની આયાતમાં ૬% નો વધારો થઈને તે ૮,૬૬,૦૦૦ મેટ્રિક ટન પર પહોંચ્યું છે. સૂર્યમુખી તેલની આયાત પણ બમણી થઈને ૨,૨૩,૦૦૦ મેટ્રિક ટન રહી છે. સરકાર દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ તેલ પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી ઘટાડવાના નિર્ણયને કારણે રિફાઇનર્સે તહેવારો પહેલા સક્રિયપણે સ્ટોક ભર્યો હતો.
રિફાઇનર્સ માટે નાણાકીય જોખમો
જોકે આયાત વધવાથી વપરાશમાં તેજી હોવાનું જણાય છે, પરંતુ એડિબલ ઓઈલ સેક્ટર સામે કેટલાક પડકારો પણ છે. ભારતીય રૂપિયામાં વાર્ષિક ધોરણે અંદાજે ૮.૧% નો ઘટાડો થયો છે, જે આયાતને મોંઘી બનાવી રહ્યું છે. આ સ્થિતિમાં ઘરેલુ રિફાઇનર્સને વર્કિંગ કેપિટલની જરૂરિયાત વધી છે. જો ગ્લોબલ કોમોડિટીના ભાવમાં અસ્થિરતા આવશે, તો રિફાઇનર્સના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે, કારણ કે સતત વધતી સ્પર્ધા વચ્ચે તેઓ ગ્રાહકો પર આ આયાતનો સંપૂર્ણ બોજ નાખી શકે તેમ નથી.
વૈશ્વિક પુરવઠા પર નિર્ભરતા
ભારતની આયાતનો મોટો હિસ્સો ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, આર્જેન્ટિના, બ્રાઝિલ, રશિયા અને યુક્રેનથી આવે છે. આ દેશોમાં બાયોફ્યુઅલના નિયમોમાં ફેરફાર કે લોજિસ્ટિક્સમાં સમસ્યાઓ સીધી રીતે ભારતીય બજારના ભાવોને અસર કરી શકે છે. વર્ષના અંતિમ ક્વાર્ટરમાં રિફાઇનર્સની નફાકારકતા વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને ઘરેલુ ખર્ચ પર નિર્ભર રહેશે.