સોયાબીનની આયાતના મૂળ સ્ત્રોત અંગે કસ્ટમ વિભાગની તપાસને કારણે સપ્લાયરોએ **૧૧,૦૦૦ મેટ્રિક ટન** કાર્ગો ભારતથી ડાયવર્ટ કરવો પડ્યો છે. સંભવિત **૪૫%** ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીથી બચવા માટે ઈમ્પોર્ટર્સ માલ લેવાનું ટાળી રહ્યા છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઓઈલ મિલર્સ માટે કાચા માલની તંગી સર્જાઈ છે.
કસ્ટમ તપાસમાં શું બહાર આવ્યું?
ભારતીય ઓઈલ મિલર્સ અને વેપારીઓ હાલમાં નાઈજર (Niger) થી આવતી સોયાબીનની આયાત પર કસ્ટમ વિભાગની કડક તપાસનો સામનો કરી રહ્યા છે. અધિકારીઓ એ તપાસ કરી રહ્યા છે કે શું ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી બચાવવા માટે માલના મૂળ દેશનું ખોટું નામ આપવામાં આવ્યું છે, કારણ કે નાઈજર વાસ્તવમાં એટલા મોટા પ્રમાણમાં સોયાબીનનું ઉત્પાદન કરતું નથી જે ભારત મોકલી શકાય.
આયાતકારો કેમ માલ સ્વીકારતા નથી?
૪૫% જેટલી મોટી ઈમ્પોર્ટ ટેરિફ ડ્યુટી અને કાનૂની ગૂંચવણોથી બચવા માટે, ભારતીય ઈમ્પોર્ટર્સે ઘણી શિપમેન્ટ સ્વીકારવાનો ઈનકાર કર્યો છે. પરિણામે, સપ્લાયરોએ ૧૧,૦૦૦ મેટ્રિક ટન માલને વિયેતનામ, ઈન્ડોનેશિયા અને બાંગ્લાદેશ જેવા અન્ય એશિયન દેશો તરફ વાળવો પડ્યો છે.
ફાઈનાન્શિયલ લોસ અને સપ્લાય ચેઈન પર અસર
આ તપાસ પાછળનું મુખ્ય કારણ એ શંકા છે કે આ માલ વાસ્તવમાં નાઈજીરીયાનો હોઈ શકે છે, જેના પર અલગ ડ્યુટીના નિયમો લાગુ પડે છે. અગાઉ આ સોયાબીન $૬૫૦ પ્રતિ ટન થી વધુના ભાવે કરારબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું, જે હવે અન્ય એશિયન માર્કેટમાં માત્ર $૪૭૦ થી $૫૧૦ પ્રતિ ટન ના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, જવાહરલાલ નેહરુ પોર્ટ પર ફસાયેલા જહાજોને કારણે ડેમરેજ (Demurrage) ચાર્જીસ પણ વધી રહ્યા છે.
હાલમાં લગભગ ૧,૫૦૦ ટન માલ પોર્ટ પર અટવાયેલો છે. ભારતે આ વર્ષે રેકોર્ડ ૧ મિલિયન મેટ્રિક ટન સોયાબીનની આયાત કરી છે, ત્યારે આ સપ્લાય કટોકટી આગામી ક્વાર્ટરમાં સ્થાનિક ઓઈલ મિલર્સના માર્જિન અને ખાદ્ય તેલના ભાવ પર સીધી અસર કરી શકે છે.