કેન્દ્ર સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વ્હિકલ અને હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે મહત્વના લિથિયમ અને નિકલ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા **30% સબસિડી** આપવાની યોજનાને મંજૂરી આપી છે.
કેન્દ્ર સરકારે 'કેપેક્સ સપોર્ટ સ્કીમ' હેઠળ કુલ ₹2,814 કરોડની ફાળવણી કરી છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખાનગી કંપનીઓને ભારતમાં જ રિફાઇનિંગ ક્ષમતા વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. FY27 થી FY31 સુધી ચાલનારી આ પાંચ વર્ષીય યોજના ભારતને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.\n\n### યોજનાની ખાસિયતો:\n\nસરકાર પાત્ર રોકાણો પર 30% કેપિટલ સબસિડી આપશે. આ સ્કીમ હેઠળ મુખ્યત્વે 4 પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવાનું આયોજન છે:\n* લિથિયમ પ્લાન્ટ: 30,000 ટન ક્ષમતાના 2 પ્લાન્ટ, જેમાં પ્રોજેક્ટ દીઠ મહત્તમ ₹500 કરોડની સહાય મળશે.\n* નિકલ પ્લાન્ટ: 50,000 ટન ક્ષમતાના 2 પ્લાન્ટ, જેમાં પ્રોજેક્ટ દીઠ મહત્તમ ₹900 કરોડની સહાય મળશે.\n\n### બિડિંગ પ્રક્રિયા અને વ્યૂહરચના:\n\nલાભાર્થીઓની પસંદગી ટુ-સ્ટેજ બિડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા થશે, જેમાં ટેકનિકલ લાયકાત બાદ સૌથી ઓછી બિડ કરનાર કંપનીને પસંદ કરવામાં આવશે. આ પગલું ડિફેન્સ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હિકલ (EV) સેક્ટરની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવશે.\n\n### રોકાણકારો માટે ચેતવણી:\n\nઆ પ્રોજેક્ટ્સમાં જોખમો પણ રહેલા છે. 30% સબસિડી મળવા છતાં, આવા પ્લાન્ટ્સનું બાંધકામ ખૂબ ખર્ચાળ છે અને ભારતમાં આ ટેકનોલોજી હાલમાં પ્રારંભિક તબક્કે છે. સાથે જ, ભારત પાસે લિથિયમ કે નિકલના કાચા માલનો મોટો જથ્થો નથી, તેથી કંપનીઓએ આયાત કરેલા ખનિજો પર જ નિર્ભર રહેવું પડશે. ગ્લોબલ પ્રાઇસમાં વધઘટ અને ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિઓ કંપનીઓના બેલેન્સ શીટ પર સીધી અસર કરી શકે છે.