ભારતમાં બાસમતી ચોખાના ઉત્પાદન પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા જેવા મુખ્ય રાજ્યોમાં ખેતીલાયક વિસ્તાર **4%** ઘટતા સપ્લાય પર અસર પડી છે. આ ઘટાડાને પગલે નિકાસના ભાવ વધીને **$1,160 પ્રતિ ટન** પહોંચ્યા છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ **20%** જેટલા ઊંચા છે.
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને તેની પાછળનું કારણ
ચાલુ સીઝનમાં બાસમતી ચોખાના ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે. વર્ષ 2025 માં નોંધાયેલા 24.9 લાખ હેક્ટર વિસ્તાર સામે આ વખતે 1 લાખ હેક્ટરથી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદની અછતને કારણે વાવેતરમાં મોટો ફટકો પડ્યો છે.
નિકાસ માર્કેટ અને ભાવ પર અસર
સપ્લાય ટાઈટ થવાને કારણે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ભારતીય બાસમતીના ભાવ $1,160 પ્રતિ ટન સુધી પહોંચી ગયા છે. પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાં ભૌગોલિક તણાવ હોવા છતાં, એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં 1.54 મિલિયન ટન ની નિકાસ નોંધાઈ છે, જે વૈશ્વિક માંગની મજબૂતી દર્શાવે છે.
લિસ્ટેડ કંપનીઓ પર શું થશે અસર?
આ સ્થિતિ વચ્ચે KRBL અને LT Foods જેવી કંપનીઓ પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે. જોકે Pusa 1509 જેવી જાતોના ભાવ ₹3,950 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચ્યા છે, જે કંપનીઓની આવક વધારી શકે છે, પરંતુ માર્જિન જાળવી રાખવા માટે વધેલા ભાવ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવા એક મોટો પડકાર બની રહેશે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
સરકાર દ્વારા લેવાતા નિર્ણયો જેવા કે 'મિનિમમ એક્સપોર્ટ પ્રાઈસ' (MEP) અને ટ્રેડ રેસ્ટ્રિક્શન પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, આવનારા સમયમાં પાકની ગુણવત્તા અને વિવિધ જાતોની ઉપલબ્ધતા શેરના પ્રદર્શનને નક્કી કરશે.