ભારત-આર્જેન્ટિના વચ્ચે ઐતિહાસિક પૅક્ટ! લિથિયમ સપ્લાય થશે મજબૂત, ક્લિન એનર્જી મિશનને મળશે વેગ

ભારતની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત અને આર્જેન્ટિનાની ભૂમિકા

આર્જેન્ટિનાના રાજદૂત Mariano Caucino એ જણાવ્યું કે, ભારત સાથે ખાણકામ સહયોગ (Mining Cooperation) એ દ્વિપક્ષીય આર્થિક સંબંધોમાં એક "કી માઇલસ્ટોન" છે. આર્જેન્ટિના, જે વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે, તેના માટે એક નેચરલ રિસોર્સ પાર્ટનર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. આ પગલું ભારતની આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવાની વ્યૂહરચના સાથે સુસંગત છે, જે ક્લિન એનર્જી, ઉત્પાદન અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આર્જેન્ટિના વિશ્વમાં લિથિયમનો ત્રીજા સૌથી મોટા ભંડાર ધરાવે છે, જે આ વૈશ્વિક સોર્સિંગ માટે મુખ્ય ભાગ છે. તાજેતરમાં, આર્જેન્ટિનાની પ્રાંતીય કંપની CAMYEN અને ભારતની Khanij Bidesh India Limited (KABIL) વચ્ચે Catamarca પ્રાંતમાં લિથિયમ બ્લોક્સની શોધખોળ માટે સમજૂતી થઈ છે.

આર્જેન્ટિનાનો રોકાણ-તરફેણકારી અભિગમ

આર્જેન્ટિના આ ભાગીદારીને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. ખાસ કરીને $200 મિલિયન થી વધુના પ્રોજેક્ટ્સ માટે Incentive Regime for Large Investments (RIGI) હેઠળ ટેક્સ, કસ્ટમ્સ અને ફોરેન એક્સચેન્જમાં મોટી છૂટછાટો અને લાંબા ગાળાની કાયદાકીય સ્થિરતા જેવી સુવિધાઓ પૂરી પાડી રહ્યું છે. આ RIGI વ્યવસ્થા મોટા પાયે ખાણકામ કામગીરી માટે જરૂરી મૂડી આકર્ષવાનો હેતુ ધરાવે છે. મેક્રોઇકોનોમિક અસ્થિરતા અને ફુગાવા છતાં, તેના ખનીજ સંભવિતતા અને રોકાણ-તરફેણ નીતિઓને કારણે, આર્જેન્ટિનામાં અન્વેષણ ખર્ચ (Exploration Expenditure) 2021 થી 2023 દરમિયાન 77.1% વધ્યો છે. દેશનું લિથિયમ ક્ષેત્ર વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે અને 2030 સુધીમાં ત્રીજા સૌથી મોટા બનવાની ધારણા છે.

ભારતની વધતી માંગ અને સ્ટીલ સેક્ટર સાથે સુમેળ

ભારતનો ક્રિટિકલ મિનરલ્સનો માંગ તેનો મજબૂત આર્થિક વિકાસ અને ઔદ્યોગિક મહત્વાકાંક્ષાઓ સાથે જોડાયેલ છે. વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો સ્ટીલ ઉદ્યોગ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઓટોમોટિવ અને રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા સંચાલિત છે. FY26 અને FY27 માં સ્ટીલની માંગમાં વાર્ષિક 8-10% નો વધારો થવાની ધારણા છે. આ વધતી માંગ, ખાસ કરીને તેના ઉત્પાદન અને સંબંધિત ટેકનોલોજીને શક્તિ આપતા ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે, આર્જેન્ટિનાની સંસાધન સંપત્તિ સાથે એક શક્તિશાળી સુમેળ બનાવે છે. ભારતની વ્યૂહરચનામાં જાન્યુઆરી 2025 માં શરૂ કરાયેલ National Critical Mineral Mission (NCMM) દ્વારા સ્થાનિક અન્વેષણને મજબૂત બનાવવાનો અને Minerals Security Partnership (MSP) જેવા પ્લેટફોર્મ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી શોધવાનો સમાવેશ થાય છે.

ભવિષ્યનો માર્ગ: આર્થિક કોરિડોરનું વિસ્તરણ

ભારત અને આર્જેન્ટિના વચ્ચેની આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધુ વિસ્તરવાની સંભાવના છે. લિથિયમ ઉપરાંત, આર્જેન્ટિનાના કોપર (Copper) ના નોંધપાત્ર ભંડાર પણ સહયોગનો બીજો ક્ષેત્ર બની શકે છે, જે ઈલેક્ટ્રિફિકેશન અને રિન્યુએબલ એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. દ્વિપક્ષીય વેપાર, જે હાલમાં લગભગ $5 બિલિયન છે, તે કૃષિ અને ખાણકામમાં કરારો દ્વારા વધવાની અપેક્ષા છે. વિદેશી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આર્જેન્ટિનાની પ્રતિબદ્ધતા, ક્રિટિકલ મિનરલ સોર્સિંગ માટે ભારતની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત સાથે મળીને, પરસ્પર સંસાધન જરૂરિયાતો અને નિયમનકારી સક્ષમતા પર નિર્મિત એક આર્થિક કોરિડોર સૂચવે છે.