India International Bullion Exchange (IIBX) પર ઓગસ્ટથી અત્યાર સુધીમાં **570 મેટ્રિક ટન** ચાંદીનો વેપાર થયો છે. DGFT ના નવા લાયસન્સિંગ નિયમોને કારણે બેંકો પરની નિર્ભરતા ઘટી છે અને હવે એક્સચેન્જે વર્ષ માટે **2,000 ટનનો** ટાર્ગેટ રાખ્યો છે.
મે મહિનામાં Directorate General of Foreign Trade (DGFT) દ્વારા લેવાયેલા એક મહત્વના નિર્ણય બાદ ચાંદીના ઈમ્પોર્ટ માર્કેટમાં મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. સરકારે ચાંદીને 'રિસ્ટ્રિક્ટેડ લિસ્ટ'માં મૂકીને ઈમ્પોર્ટ માટે ઓફિશિયલ લાયસન્સ ફરજિયાત બનાવતા, નોમિનેટેડ બેંકોની દાદાગીરીનો અંત આવ્યો છે.
બેંક-લેડ મોડલનું વર્ચસ્વ ઘટ્યું
અગાઉ, ચાંદીની આયાત મોટાભાગે નોમિનેટેડ બેંકોના હાથમાં હતી. તેઓ માત્ર મોટા ક્લાયન્ટ્સને જ પ્રાધાન્ય આપતા હતા, જેના કારણે નાના જ્વેલર્સ અને સ્વતંત્ર આયાતકારોએ મોંઘા ભાવે માલ ખરીદવો પડતો હતો. હવે IIBX એક પારદર્શક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડી રહ્યું છે, જ્યાં સ્પર્ધાત્મક ભાવે સીધી ખરીદી શક્ય બની છે.
ગોલ્ડ બાદ હવે સિલ્વર પર ફોકસ
શરૂઆતમાં IIBX નું મુખ્ય ધ્યાન સોના પર હતું, પરંતુ 2025 ની શરૂઆતમાં કસ્ટમ ડ્યુટી ક્વોટાને લઈને ઉભા થયેલા વિવાદને કારણે ગોલ્ડ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થયો હતો. આ સંજોગોમાં એક્સચેન્જે પોતાની રણનીતિ બદલીને ચાંદી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ વ્યૂહાત્મક ફેરફાર બાદ, કંપની ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં 2,000 ટનથી વધુ ચાંદીના વેપારનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે.
ભવિષ્યના જોખમો અને સંભાવનાઓ
IIBX ની ગ્રોથ અત્યારે સંપૂર્ણપણે DGFT ના લાયસન્સિંગ પોલિસી પર નિર્ભર છે. જો ભવિષ્યમાં ઈમ્પોર્ટ નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર થાય, તો તેની સીધી અસર ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર પડી શકે છે. હવે માર્કેટની નજર એ વાત પર છે કે શું સરકાર તમામ લાયસન્સવાળી આયાતનો ચોક્કસ હિસ્સો આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા ફરજિયાત કરાવશે કે કેમ.