સરકારનો મોટો ખુલાસો: મંદિરોના સોનાનું મોનેટાઈઝેશન કરવાની અફવાઓનું ખંડન, ફોરેક્સ બચાવવા પર ભાર

સરકારનો સ્પષ્ટ ઈનકાર: મંદિરોના સોના પર કોઈ યોજના નથી!

મંત્રાલયે મંગળવારે એક મજબૂત નિવેદન જારી કરીને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે સરકાર મંદિરોના સોનાના ભંડારનો ઉપયોગ કરવાની યોજના ધરાવે છે તેવા અહેવાલો 'આધારહીન અને ગેરમાર્ગે દોરનારા' છે. આવા કોઈપણ પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો નથી.

આ સ્પષ્ટતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નાગરિકોને સોનાની ખરીદી અને વિદેશી મુસાફરી મુલતવી રાખવાના તાજેતરના અપીલના પગલે આવી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) બચાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે આ અપીલ કરવામાં આવી હતી. ભારત સોનાનો મોટો આયાતકાર દેશ હોવાથી, વૈશ્વિક ભાવમાં વધઘટ અને વેપાર ખાધ (Trade Deficit) પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. તાજેતરમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધવાને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે, જે ભારતના આયાત બિલને અસર કરી રહ્યું છે અને રૂપિયા પર દબાણ લાવી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડારનું સંચાલન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. હાલમાં, ભારતનો ફોરેક્સ રિઝર્વ થોડો ઘટ્યો છે, જે મુખ્યત્વે આયાત ચુકવણીઓ અને રૂપિયાને ટેકો આપવાના પગલાંને કારણે છે.

ભારતે ભૂતકાળમાં ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન સ્કીમ (GMS) જેવી યોજનાઓ શરૂ કરી હતી, જે 2015 માં લોન્ચ થઈ હતી. જોકે, જનભાગીદારી અને લોજિસ્ટિકલ જટિલતાઓને કારણે તેને મર્યાદિત સફળતા મળી હતી. ઓલ ઈન્ડિયા જેમ એન્ડ જ્વેલરી ડોમેસ્ટિક કાઉન્સિલ (GJC) એ પણ જણાવ્યું છે કે PM મોદીની અપીલની જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી ઉદ્યોગ પર પ્રતિકૂળ અસર થઈ શકે છે. જોકે, મંદિરો સહિત ધાર્મિક સંસ્થાઓ પાસે રહેલા સોનાનો મોટો જથ્થો એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક સ્ત્રોત છે, પરંતુ તેના ઉપયોગ માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલતા જરૂરી છે.

જોકે મંત્રાલયે સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે, આવી અફવાઓનો ફેલાવો અંતર્ગત આર્થિક ચિંતાઓ દર્શાવે છે. ખાસ કરીને જો પશ્ચિમ એશિયા સંકટ વધુ વકરે તો સરકારના સંદેશાવ્યવહારની અસરકારકતા પર પ્રશ્નો ઉઠી શકે છે. ધાર્મિક સંસ્થાઓ અને તેમની સંપત્તિઓ સાથે સંકળાયેલી સંવેદનશીલતાને કારણે, સરકાર દ્વારા કોઈ પણ ખોટું પગલું જાહેર રોષ નોતરી શકે છે. આ ઉપરાંત, ભારતમાં સોનાનો ભંડાર વિકેન્દ્રિત હોવાથી, કોઈપણ મોટા પાયે મોનેટાઈઝેશન પ્રયાસો જટિલ અને વિવાદાસ્પદ બની શકે છે.

હાલમાં, સરકારનો મુખ્ય ધ્યાન વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડારના સંચાલન અને પશ્ચિમ એશિયા સંકટની વ્યાપક આર્થિક અસરો પર રહેશે. મંદિરોના સોનાના મોનેટાઈઝેશન જેવી કોઈપણ નીતિ માટે વિસ્તૃત પરામર્શ અને સાંસ્કૃતિક તથા ધાર્મિક સંવેદનશીલતાઓનું ધ્યાન રાખવું પડશે. સરકારની પ્રાથમિકતા આયાત ઘટાડવા અને વધુ પરંપરાગત નાણાકીય સાધનો દ્વારા સ્થાનિક બચતને પ્રોત્સાહન આપવા પર રહેશે.