સરકારે ૨૮ ઓક્ટોબરની ટેન્ડર પ્રક્રિયા માટે ઘઉંની હરાજીનો જથ્થો ઘટાડીને **૧.૦૧ લાખ ટન** કર્યો છે, જે અગાઉ કરતા **૫,૦૦૦ ટન** ઓછો છે. FCI પાસે પાંચ વર્ષનો ઉચ્ચતમ સ્ટોક હોવા છતાં, બજારમાં સપ્લાયની તંગીને કારણે ભાવ **₹૩,૧૦૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલ**ની સપાટીએ પહોંચ્યા છે.
કેન્દ્ર સરકારે સાપ્તાહિક ઘઉંની હરાજીની રણનીતિમાં ફેરફાર કરતા આગામી ૨૮ ઓક્ટોબરના ટેન્ડર માટે જથ્થો ઘટાડીને ૧.૦૧ લાખ ટન નક્કી કર્યો છે. ગત રાઉન્ડની સરખામણીમાં આમાં ૫,૦૦૦ ટનનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. દેશના અનેક ભાગોમાં ઘઉંના જથ્થાબંધ ભાવ ₹૩,૧૦૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલને પાર કરી ગયા છે, જે સામાન્ય સ્તર કરતા ઘણા વધારે છે.
પ્રાદેશિક અસંતુલન અને મુશ્કેલીઓ
આ હરાજીમાં સૌથી મોટો વિવાદ પ્રાદેશિક ફાળવણીનો છે. આસામ, કર્ણાટક અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોમાં જ્યાં માંગ વધુ રહેતી હતી ત્યાં ક્વોટા ઘટાડવામાં આવ્યો છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ક્વોટા વધારાયો છે. આ ફેરફારને કારણે જે રાજ્યોમાં સપ્લાય ઓછી થઈ છે ત્યાંના લોટ મિલ માલિકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે.
સ્ટોક છતાં સપ્લાયની અછત કેમ?
બજાર માટે આ એક વિરોધાભાસી સ્થિતિ છે. ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (FCI) ના આંકડા મુજબ, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ ઘઉંનો સ્ટોક ૪૭૯.૯૨ લાખ ટન હતો, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષનો ઉચ્ચતમ આંકડો છે. ૨૦૨૫-૨૬માં ૧૨૦.૬૬ મિલિયન ટન ઉત્પાદન થયા બાદ પણ ઓપન માર્કેટમાં ઘઉંની અછત અનુભવાઈ રહી છે.
મિલર્સની ચિંતા
'રોલર ફ્લોર મિલ્સ એસોસિએશન ઓફ પંજાબ' સહિતના ઉદ્યોગ સંગઠનોએ ૫૦૦ ટન પ્રતિ ડેપોની મર્યાદા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. મિલર્સનું માનવું છે કે આ મર્યાદા ખૂબ જ ઓછી છે, જેના કારણે તેમને ખુલ્લા બજારમાંથી મોંઘા ભાવે ઘઉં ખરીદવાની ફરજ પડે છે, જેની સીધી અસર આટા (લોટ) ના ભાવ પર પડી રહી છે.
FMCG ક્ષેત્રના રોકાણકારોએ હવે એ જોવું રહ્યું કે શું સરકાર આગામી સમયમાં લોકલ મિલની ક્ષમતાને અનુરૂપ ફાળવણીમાં ફેરફાર કરે છે કે કેમ. જો સપ્લાયની સ્થિતિ આવી જ તંગ રહેશે તો ખાદ્ય પ્રક્રિયા કરતી કંપનીઓના ઇનપુટ કોસ્ટ પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે.