ભારતના મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોના અને ચાંદીના ભાવ અત્યાર સુધીના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયા છે. ડિસેમ્બર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સે 1,20,900 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામનો આંકડો સ્પર્શ્યો, જ્યારે ફેબ્રુઆરી 2026 ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 1,22,231 રૂપિયાના નવા શિખરે પહોંચ્યા. ચાંદીના ફ્યુચર્સમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી, જેમાં માર્ચ 2026 ચાંદી ફ્યુચર્સ 1,49,500 રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યા, જે પાછલા દિવસના રેકોર્ડ બાદ હતું. આ તેજીના અનેક મુખ્ય કારણો છે:
- અમેરિકાની આર્થિક અને રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ: અમેરિકામાં ચાલી રહેલા સરકારી શટડાઉનને કારણે આવશ્યક ફેડરલ કાર્યક્રમોમાં વિક્ષેપ પડી રહ્યો છે અને મહત્વપૂર્ણ આર્થિક ડેટાના પ્રકાશનમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા સર્જાઈ છે.
- ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દર ઘટાડવાની અટકળો: એવી મજબૂત અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે કે ફેડરલ રિઝર્વ પોતાની આગામી બેઠકોમાં વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કરશે, જેના કારણે સોનું 'સેફ-હેવન એસેટ' (સુરક્ષિત રોકાણ) તરીકે વધુ આકર્ષક બની રહ્યું છે.
- સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા ખરીદી: વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકોએ ફરી એકવાર મોટી માત્રામાં સોનાની ખરીદી શરૂ કરી દીધી છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં, સેન્ટ્રલ બેંકોએ સામૂહિક રીતે તેમના ભંડારમાં 15 ટન સોનાનો ઉમેરો કર્યો. ઉદાહરણ તરીકે, ચાઇનાની પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇના સતત 11માં મહિનામાં તેના સોનાના ભંડારમાં વધારો કરી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પણ, Comex ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 4,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસને વટાવી ગયા છે, જે વૈશ્વિક વલણને દર્શાવે છે. બજારના સહભાગીઓ અમેરિકાની નાણાકીય નીતિ અને ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોના ફેરફારો અંગે વધુ જાણકારી મેળવવા માટે ફેડરલ રિઝર્વના અધિકારીઓના નિવેદનો અને FOMC બેઠકના મિનિટ્સ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થયેલા આ વધારાની સીધી અસર MCX જેવા એક્સચેન્જો પર કોમોડિટી ટ્રેડર્સ અને કિંમતી ધાતુઓમાં રોકાણ કરનારાઓ પર પડે છે. તે ભારતીય રોકાણકારો માટે ઉપલબ્ધ ETF અને સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ જેવા ગોલ્ડ-બેક્ડ નાણાકીય ઉત્પાદનોના મૂલ્યને પણ પ્રભાવિત કરે છે. સોનાના ઊંચા ભાવ ઘરેણાંની ગ્રાહક માંગ અને વ્યાપક આર્થિક ભાવનાને પણ અસર કરી શકે છે.