10 જુલાઈના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ મંત્રણા નિષ્ફળ જતાં યુએસ ડોલરમાં મજબૂતી આવી છે, જે કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ લાવી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં શું થયું?
10 જુલાઈ, 2026 ના રોજ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો. કોમેક્સ (Comex) પર સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) ના ભાવ 0.11% ઘટીને $4,136.20 પ્રતિ ઔંસ થયા, જ્યારે ચાંદીના ભાવ 0.16% ઘટીને $60.65 પ્રતિ ઔંસ રહ્યા. આ ઘટાડો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ મંત્રણા નિષ્ફળ જવાના સમાચાર બાદ જોવા મળ્યો છે.
યુએસ ડોલર અને કિંમતી ધાતુઓનો સંબંધ
જ્યારે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વધે છે અથવા મંત્રણા નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે યુએસ ડોલર સામાન્ય રીતે મજબૂત બને છે. આનું કારણ એ છે કે ઘણા વૈશ્વિક રોકાણકારો યુએસ ડોલરને સુરક્ષિત રોકાણ માને છે. સોના અને ચાંદીના ભાવ વૈશ્વિક સ્તરે યુએસ ડોલરમાં નક્કી થતા હોવાથી, મજબૂત ડોલર આ ધાતુઓને અન્ય ચલણ ધરાવતા ખરીદદારો માટે મોંઘી બનાવે છે. આ વ્યસ્ત સંબંધ (inverse relationship) સામાન્ય રીતે કિંમતી ધાતુઓના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
ભારતીય બજારની સ્થિતિ
ભારતીય બજારમાં, કોમોડિટીના ભાવ ઘણીવાર આંતરરાષ્ટ્રીય વલણો અને સ્થાનિક માંગ બંનેને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર, ઓગસ્ટ કોન્ટ્રાક્ટ માટે ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ (Gold Futures) 9 જુલાઈના રોજ 0.03% ના નજીવા વધારા સાથે ₹1,45,350 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ થયા હતા. તેવી જ રીતે, સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટ માટે સિલ્વર ફ્યુચર્સ (Silver Futures) પણ 0.03% ના નજીવા વધારા સાથે ₹2,26,450 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થયા હતા.
આજે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ ભાવોમાં નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો હોવા છતાં, ભારતમાં ફિઝિકલ ગોલ્ડ (Physical Gold) ના ભાવ, જેમ કે 24-કેરેટ, 22-કેરેટ અને 18-કેરેટ સોના, મોટા શહેરોમાં અલગ અલગ હોઈ શકે છે. આ રિટેલ ભાવો સ્થાનિક આયાત શુલ્ક, રાજ્ય-સ્તરના કર અને મોસમી માંગ જેવા પરિબળોથી પ્રભાવિત થાય છે, જેના કારણે સ્થાનિક ભાવો આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્યુચર્સ કરારો કરતાં અલગ હોઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
કોમોડિટી માર્કેટ પર નજર રાખનારા રોકાણકારો માટે, મુખ્ય પરિબળ ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ રહેશે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ કરાર (ceasefire) ન થવો એ એક મહત્વપૂર્ણ ચલ છે જે કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, રોકાણકારોએ વૈશ્વિક વ્યાજ દર નીતિઓમાં કોઈપણ ફેરફાર અને સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા સોનાની ખરીદી જેવી બાબતો પર પણ નજર રાખવી જોઈએ, જે સોના અને ચાંદીના મૂલ્યાંકનને લાંબા ગાળે પ્રભાવિત કરે છે. આગામી દિવસોમાં આ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવના વલણો સ્થાનિક રિટેલ અને ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં કેવી અસર કરશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.